Praga 1

Dzielnica Praga 1 obejmuje jądro stolicy, Pragi. Rozciąga się na 550 ha, czyli mniej więcej 1 % terytorium Pragi, i dlatego należy do mniejszych dzielnic.[1]

Terytorium i zarząd

Granice obszaru określa Statut miasta stołecznego Pragi, czyli rozporządzenie nr 55/2000 Sb. HMP. Powierzchnia nie zmieniła się od 1960 roku. Samodzielną dzielnicą obwód administracyjny stał się w 1990 roku.[1] Cały obręb katastralny mają tu Josefov, pod względem powierzchni najmniejszy kataster w Pradze, oraz Stare Miasto. Częściowo należą tu Hradczany, Malá Strana i Nové Město, a na samym skraju także Holešovice i Vinohrady.[1]

Największy udział ma Nové Město ze 174 ha, następnie Malá Strana ze 130 ha, Stare Miasto ze 129 ha, Hradczany ze 105 ha i Josefov z 9 ha. Na Vinohrady przypadają 2 ha, a na Holešovice 1 ha. Część lewobrzeżna, malostrańska, ma 225 ha, prawobrzeżna, staromiejska, 270 ha, a Wełtawa wraz z wyspami 55 ha. Wyżej położone miejsca w obrębie Malá Strana i Hradczan sięgają 330 m n.p.m., w korycie Wełtawy jest to 185 m.[1]

Ludność

Według stanu na 1 stycznia 2009 roku w dzielnicy zarejestrowanych było 30 343 mieszkańców, czyli około 2,5 % mieszkańców Pragi. Udział stałych mieszkańców w całej Pradze spadał z mniej więcej jednej trzeciej pod koniec XIX wieku, przez wartość powyżej 7 % w 1961 roku, aż do 3,5 % w 1991 roku. Spadek wiąże się z komercjalizacją śródmieścia od rewolucji przemysłowej.[1] Gęstość zaludnienia wynosi około 5500–5600 mieszkańców na km², czyli mniej więcej dwukrotność średniej praskiej.[1]

Średni wiek wzrósł z 42,2 roku w 1991 roku do 43,3 roku w 2008 roku, podczas gdy w całej Pradze wynosił 41,7 roku. W 2008 roku dzieci do 15 lat stanowiły 11 % mieszkańców, osoby powyżej 64 lat 16 %, a osoby w wieku 15–64 lat 73 %. Według spisu z 2001 roku wykształcenie wyższe miało 24,2 % mieszkańców, w całej Pradze 18,8 %.[1]

Początki osadnictwa

Według legendy Pragę założyła księżna Libusza. Ostatni Przemyślida w linii męskiej, Wacław III, został zamordowany w Ołomuńcu 4 sierpnia 1306 roku. Jedno z najbardziej cenionych świadectw o mieście pochodzi z lat 965–966, kiedy Pragę odwiedził kupiec Ibrahim ibn Jakub at-Turtuszi. Opisał ją jako kamienne miasto z rozległym handlem, w którym mieszkali Słowianie, Żydzi, muzułmanie i inni.[2] Kalendarz Daniela Adama z Veleslavína podaje jako datę założenia Pragi 2 listopada 723 roku.[2]

Stare Miasto

Obszar Starego Miasta bywa w niektórych źródłach nazywany Mezigrady i leżał nad Wełtawą między Zamkiem Praskim a Wyszehradem w Pradze. Najpierw stała tu rozproszona, głównie drewniana zabudowa, kamienne kościółki, dwory i osady. Trwały kształt osadnictwo uzyskało dopiero wraz z murami miejskimi.[2] Do osadnictwa słowiańskiego należały także osady obce: niemiecka wokół kościoła św. Piotra, romańska między kościołami św. Michała i św. Leonarda oraz żydowskie, najpierw w pobliżu ulicy U staré školy, później przy Synagodze Staronowej.[2]

Jedyną planową częścią Starego Miasta było Havelské Město wokół kościoła św. Gawła, którego założycielem był Eberhard, pierwszy wójt, a zarazem mistrz mennicy króla Wacława I. Mury biegły wzdłuż dzisiejszych ulic Národní, 28. října, a także Na příkopě i Revoluční, a ich odcinek wokół Havelské Město mierzył pięćset metrów.[2]