Gotycka wieża z bramą na staromiejskim końcu Mostu Karola, zbudowana w drugiej połowie XIV wieku przez hutę parlerowską.
Staroměstská mostecká věž jest gotycką wieżą z bramą na wschodnim, staromiejskim końcu Mostu Karola. Stoi na pierwszym filarze mostu.[1] Przechodzi przez nią Droga Królewska.[2]
Historia
Wieżę zbudowano według projektu Piotra Parlera, którego kamieniarską hutę sprowadził Karol IV.[1][2] Budowa rozpoczęła się prawdopodobnie krótko po położeniu kamienia węgielnego pod most w 1357 roku. Parter ukończono po 1373 roku, a piętro około 1378 roku.[3] Kamienny taras wybudowano po 1515 roku.[4] W 1621 roku na wieży wystawiono głowy dwunastu straconych przywódców powstania stanowego. Pozostały tam przez ponad dziesięć lat.[2] W 1648 roku szwedzki ostrzał artyleryjski uszkodził fasadę zachodnią z gotycką dekoracją rzeźbiarską. Naprawę przeprowadzili w latach pięćdziesiątych XVII wieku Carlo Lurago i Giovanni Battista Spinetta.[2][4] Kolejne uszkodzenia przyniósł rok 1848. W latach 1874–1880 wieżę wyremontował według własnych projektów Josef Mocker, a przejazd pomalował Petr Maixner.[4]
Dekoracja
Fasada wschodnia jest podzielona gzymsami na trzy pasy. W środkowym stoi rzeźba świętego Wita, patrona mostu, między siedzącymi postaciami Karola IV i Wacława IV. W górnym pasie znajdują się rzeźby świętego Wojciecha i świętego Zygmunta.[1] Nad bramą umieszczone są herby ziem, którymi władał Karol IV.[2] Rzeźby powstały w latach 1380–1400. W 1978 roku zastąpiły je kopie z kamienia sztucznego, a oryginały znajdują się w lapidarium Muzeum Narodowego. Jesienią 2006 roku kopie wymieniono na nowe z piaskowca hořickiego.[2]
Dostęp
Na taras widokowy prowadzą kręte schody ze 138 stopniami. Przejazd bramy ma szerokość 8 m.[2] Wieżę udostępnia publiczności Prague City Tourism.[2] Památkový katalog Národní památkový ústav prowadzi ją jako część narodowego zabytku kultury Most Karola z dekoracją rzeźbiarską.[3]