Kompleks zamkowy w Pradze, od IX wieku siedziba czeskich książąt i królów, a od 1918 roku siedziba prezydentów republiki.

Zamek Praski nad Wełtawą i Rudolfova lávka, ok. 1880
Zamek Praski nad Wełtawą i Rudolfova lávka, ok. 1880Fot.: Jindřich Eckert (1833–1905), ok. 1880 · domena publiczna · Wikimedia Commons

Zamek Praski to rozległy kompleks zamkowy w Pradze, od IX wieku siedziba czeskich książąt, królów i prezydentów.[4] Jest narodowym zabytkiem kultury.[2] Cały kompleks zajmuje powierzchnię 45 ha.[1]

Historia

Początki zamku wiążą się z Bořivojem, pierwszym historycznie poświadczonym Przemyślidą, który przeniósł tu swoją siedzibę w latach osiemdziesiątych IX wieku.[1] Zamek był siedzibą czeskich książąt, królów i cesarzy, a od powstania republiki w 1918 roku jest siedzibą prezydentów.[1] Jako budowla powstawał przez stopniowe łączenie pierwotnie samodzielnych budynków. Jego jądrem jest romański pałac po południowej stronie kompleksu, który Karol IV i Wacław IV rozbudowali w pałac gotycki.[2] Za Władysława Jagiellończyka na przełomie gotyku i renesansu powstały dzięki Benediktowi Riedowi Vladislavský sál oraz tak zwane skrzydło Ludwika.[2] Kolejne duże budowle przyniosły czasy Rudolfa II, gdy Praga była rezydencją cesarską. Krótko po połowie XVIII wieku Nicolò Pacassi przeprowadził ujednolicającą przebudowę, która nadała zamkowi dzisiejszy wygląd.[2] Dla prezydenta Tomáša Garrigue'a Masaryka urządzał wnętrza zamku architekt Jože Plečnik.[2]

Matyášova brána z 1614 roku, ok. 1870
Matyášova brána z 1614 roku, ok. 1870Fot.: František Fridrich (1829–1892), ok. 1870 · domena publiczna · Wikimedia Commons

Kompleks

Dominantą kompleksu jest gotycka Archikatedra Świętych Wita, Wacława i Wojciecha. Do głównych budowli należą Stary Pałac Królewski na Hradczanach z Vladislavským sálem, romańska Bazylika św. Jerzego, Lobkovický palác (Pražský hrad), Wieża Dalibora, Złota Uliczka, Letohrádek královny Anny oraz ogrody zamkowe.[4] Księga rekordów Guinnessa uznaje Zamek Praski za największy starożytny zamek na świecie. Ma kształt wydłużonego nieregularnego wielokąta o osi długości 570 m i średniej szerokości 128 m, a jego powierzchnia wynosi 7,28 ha.[3] Historyczne centrum Pragi, którego częścią jest zamek, jest wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.[4]

Vladislavský sál w Starym Pałacu Królewskim na Hradczanach, 1870
Vladislavský sál w Starym Pałacu Królewskim na Hradczanach, 1870Fot.: František Fridrich (1829–1892), 1870 · domena publiczna · Wikimedia Commons

Klejnoty koronne

W Korunní komora Archikatedry Świętych Wita, Wacława i Wojciecha przechowywane są České korunovační klenoty. W 2026 roku od 15 do 28 września były wystawione w Vladislavském sále, a wystawę odwiedziło około 36 600 osób.[5]

Kronika

  • — Na Zamku Praskim zakończyła się wystawa czeskich klejnotów koronnych; klucznicy ponownie złożyli je w Archikatedrze Świętych Wita, Wacława i Wojciecha. → ČTK / České noviny ČTK / České noviny
  • — Siedmiu kluczników złożyło klejnoty koronne z powrotem w Korunní komora Archikatedry Świętych Wita, Wacława i Wojciecha po wystawie, którą w ciągu dwóch tygodni odwiedziło około 36 600 osób. → ČTK / České noviny ČTK / České noviny
  • — Pierwsza dama Eva Pavlová skrytykowała państwo za to, że nie umożliwia ludziom bardziej elastycznego głosowania z zagranicy ani z innego miejsca w Republice Czeskiej, w związku z krytyką prezydenta Petra Pavla za jego nieobecność w wyborach komunalnych. → Seznam Zprávy iROZHLAS

Strony, które tu odsyłają

Źródła

  1. Prague City Tourism (prague.eu)
  2. Národní památkový ústav
  3. Guinness World Records
  4. Sdružení České dědictví UNESCO
  5. ČTK / České noviny — 28 września 2026