Nové Město to praska dzielnica założona przez króla Karola IV w 1348 roku, która do 1784 roku była samodzielnym miastem.

Ratusz Nowomiejski w Pradze, 2025
Ratusz Nowomiejski w Pradze, 2025Zdjęcie: VitVit, 2025 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Nové Město to praska dzielnica i obręb ewidencyjny o powierzchni 3,34 km², z którego 44 procent leży w dzielnicy Praga 2. Założył je w 1348 roku król Karol IV i do 1784 roku było samodzielnym miastem, zanim stało się częścią Królewskiego Stołecznego Miasta Pragi.[1]

Założenie

Karol IV ogłosił swój zamiar królewskim dokumentem wydanym 8 marca 1348 roku. Ze względu na rozmach i przygotowanie przedsięwzięcia historycy sądzą, że prace projektowe rozpoczęły się już przed 1346 rokiem. Celem było rozbudowanie stolicy tak, aby pomieściła rosnącą liczbę Pragan oraz napływ cudzoziemców, dworzan, studentów, nauczycieli i szlachty.[2] Dokument fundacyjny uniwersytetu wydano niespełna miesiąc później, 4 kwietnia 1348 roku. Kamień węgielny, w rzeczywistości mur obronny, położono 26 marca 1348 roku.[2] Stare Miasto i Nové Město połączono w grudniu 1367 roku.[2]

Przed powstaniem Nového Města Pragę tworzyły trzy miasta: Hradczany, Menší Město pražské i Stare Miasto. Karol IV postanowił zbudować w łuku Wełtawy wokół murów Starego Miasta kolejne, znacznie rozleglejsze fortyfikacje.[1]

Mury i place

Pas murów miał trzy i pół kilometra, mur był wysoki na sześć metrów i wzmocniony czworobocznymi wieżami. Według źródeł z epoki fortyfikacje powstały w dwa lata. Do miasta prowadziły cztery bramy: Špitálská, Horská, Koňská i Svinská.[1] Mury Nového Města zburzono w większości w latach 70. XIX wieku z powodu rozwoju Pragi.[1]

Podstawę planu tworzyły trzy place połączone regularnymi ulicami. Targ Bydlęcy, dzisiejszy plac Karlovo náměstí, miał powierzchnię 85 550 m² i należał do największych placów w Europie. Targ Koński, dzisiejszy Plac Wacława, był arterią wylotową o długości trzech czwartych kilometra i szerokości 60 metrów, zamkniętą Bramą Końską. Trzecim był Targ Sienny, dzisiejszy plac Senovážné náměstí.[1][2] W 1354 roku pośrodku Targu Bydlęcego zbudowano drewnianą wieżę, z której co roku pokazywano cesarskie insygnia koronacyjne i relikwie świętych, dzięki czemu miasto stało się ważnym miejscem pielgrzymkowym.[2]

Zabudowa i przywileje

Na obszarze wewnątrz murów powstała sieć ulic z półtora tysiącem domów, ratuszem oraz szeregiem kościołów i klasztorów, wśród nich Klasztor Na Slovanech, gdzie król osadził benedyktynów odprawiających nabożeństwa w języku starosłowiańskim.[1] Mieszkańcy, którzy w ciągu 18 miesięcy wznieśli kamienny dom, otrzymywali ulgi podatkowe i inne korzyści. Mieszkańcy, w tym Żydzi, zostali zwolnieni na 12 lat z podatków.[1][2] Ze Starego Miasta przeniesiono hałaśliwe lub brudne rzemiosła, na przykład słodownie, browary czy kowali.[1][2] Podział gruntów rozpoczął się w kwietniu 1348 roku. Do planu obronnego włączono także Wyszehrad w Pradze.[2]

Źródła

  1. Encyklopedie Prahy 2 (Městská část Praha 2)
  2. Encyklopedie Prahy 2 (Městská část Praha 2)