Wieża jezuickiego kolegium Clementinum w Pradze, od XVIII wieku obserwatorium astronomiczne i miejsce najdłuższych nieprzerwanych pomiarów pogody w ziemiach czeskich.
,_posledn%C3%AD_poledn%C3%AD_znamen%C3%AD_1928.jpg)
Astronomická věž, dawniej nazywana także matematyczną, jest dominantą Clementinum w dzielnicy Stare Miasto w Pradze.[1] Od 1751 roku, aż do 1938 roku, służyła do obserwacji astronomicznych.[2]
Historia
Wieżę zbudowali jezuici w 1722 roku, jednak w pierwotnej postaci się nie zachowała. Przebudowa trwała mniej więcej od 1749 do 1777 roku, a szczyt budowla osiągnęła w 1751 roku.[1] Katalog zabytków instytucji Národní památkový ústav podaje jako autora wieży obserwatorium Františka Maxmiliána Kaňkę.[3] W czasie przebudowy, 21 lipca 1773 roku, bullą papieską zniesiono zakon jezuitów.[1] Wyposażeniem wieży w przyrządy astronomiczne zasłużył się matematyk, fizyk i astronom Josef Stepling (1716–1778).[1]
,_hv%C4%9Bzd%C3%A1rna,_1905.jpg)
Pomiary pogody i prawdziwe południe
Pomiary meteorologiczne na wieży wiąże się z rokiem 1752, a od 1775 roku prowadzone są regularnie i systematycznie.[2][1] Na drugim piętrze znajduje się Meridiánová síň, która służyła jako camera obscura do wyznaczania prawdziwego południa za pomocą napiętej struny. W ścianach sali są dwa oryginalne kwadranty ścienne do pomiaru położenia gwiazd.[2] W latach 1842–1928 z wieży ogłaszano Pragejczykom prawdziwe południe.[2] Mężczyzna na wieży ustalał południe według zegarów słonecznych i przyrządów do pomiaru czasu i machał chorągwią. W latach 1891–1911 po tym sygnale oddawali strzał artylerzyści na Mariánské hradby.[1]
Posąg Atlasa
Na szczycie wieży stoi posąg Atlasa, który dźwiga na ramionach gwiaździste niebo.[2] Posąg przeniesiono z pierwotnej wieży i pochodzi on z warsztatu Matyáša Bernarda Brauna.[1]
Współcześnie
Wieża należy do trasy zwiedzania Clementinum, którą prowadzi Prague City Tourism. Trasa obejmuje ekspozycję historycznych przyrządów pomiarowych, Meridiánová síň, widok na barokową salę biblioteczną oraz wejście na galerię wieży.[2]