Uniwersytet Karola jest praską uczelnią założoną dokumentem Karola IV z 7 kwietnia 1348 roku. Należy do starych uniwersytetów europejskich.
Uniwersytet Karola w Pradze jest jednym ze starych uniwersytetów europejskich. Za jego założyciela uchodzi Karol IV, król czeski i rzymski, który ustanowił go dokumentem z 7 kwietnia 1348 roku. Była to pierwsza wyższa uczelnia typu studium generale na północ od Alp i na wschód od Paryża.[1]
Średniowiecze i czasy husyckie
Uniwersytet wzorował się na uczelniach w Bolonii i Paryżu i szybko zyskał międzynarodową sławę. Działały na nim cztery wydziały: teologiczny, prawniczy, lekarski i sztuk wyzwolonych. Uczyli się i nauczali na nim członkowie wspólnoty akademickiej zarówno krajowi, jak i zagraniczni, zwłaszcza z Europy Środkowej.[1] Swój wpływ na uniwersytet poszerzył Wacław IV, a dekret kutnohorski z 1409 roku wzmocnił pozycję członków krajowych. Część magistrów i scholarów opuściła Pragę na znak protestu.[1]
Następnie uniwersytet przeobraził ruch reformy husyckiej. Duży wpływ zdobył tu rektor Jan Hus. W następującej po tym rewolucji społecznej i politycznej uniwersytet skurczył się do jedynego wydziału sztuk wyzwolonych.[1] Za panowania Rudolfa II Praga stała się stolicą kultury. Na dworze działali uczeni Johannes Kepler i Tycho Brahe, rozwijało się też wykształcenie uniwersyteckie.[1]
Uniwersytet Karola i Ferdynanda
Na początku XVII wieku silny wpływ na uniwersytet zdobyły stany krajowe zaangażowane w opozycję antyhabsburską. Po ich klęsce Ferdynand III połączył w 1654 roku Karolinum z uniwersytetem jezuitów w Clementinum, którego początki sięgają roku 1556. Powstał Uniwersytet Karola i Ferdynanda, którego nazwa utrzymała się do 1918 roku. Przywrócił on wszystkie cztery pierwotne wydziały, a z wolnej korporacji stopniowo stał się państwową instytucją edukacyjną, co dopełniły reformy Józefa II w latach osiemdziesiątych XVIII wieku.[1]
Kształt nowoczesnej uczelni uniwersytet otrzymał w reformach lat 1848/49. W 1882 roku podzielił się na czeski i niemiecki.[1]
Osobistości i XX wiek
Oba uniwersytety osiągnęły na przełomie XIX i XX wieku wysoki poziom naukowy. Na niemieckim wykładał profesor Albert Einstein, na czeskim Tomáš G. Masaryk, który w 1918 roku został pierwszym prezydentem Republiki Czechosłowackiej.[1] Mianem Uniwersytetu Karola określano czeski uniwersytet w państwie niepodległym. Profesor Jaroslav Heyrovský otrzymał w 1959 roku Nagrodę Nobla za odkrycia w dziedzinie polarografii.[1]
17 listopada 1939 roku czeskie szkoły wyższe zamknięto w reakcji na demonstracje studentów z 28 października 1939 roku i na pogrzeb studenta medycyny Jana Opletala. Studenci i nauczyciele uniwersytetu byli następnie prześladowani.[1]
Strony, które tu odsyłają
- Karolinum
- Katolická teologická fakulta Univerzity Karlovy
- Kościół Świętego Mikołaja w Pradze (Malá Strana)
- Martin Kupka
- Pilzno
- Powódź w Czechach (2002)
- Przemianowanie praskich ulic i placów