České vysoké učení technické v Praze wywodzi się z nauczania inżynierskiego założonego w Pradze w 1717 roku oraz z Instytutu Politechnicznego utworzonego na początku XIX wieku.
České vysoké učení technické v Praze (ČVUT) to praska uczelnia wyższa, której początki sięgają profesury inżynierskiej z 1717 roku. W obecnej postaci nawiązuje do związku uczelni wyższych utworzonego w 1920 roku.[1]
Nauczanie inżynierskie w XVIII wieku
Specjalista od fortyfikacji Christian Josef Willenberg prosił cesarza Leopolda o zgodę na nauczanie sztuki inżynierskiej sześciu osób stanu panów, czterech rycerskiego i dwóch miejskiego. Cesarz Józef I reskryptem z 18 stycznia 1707 roku zgodził się na ten wniosek. Ponieważ czeskie stany nie zareagowały, Willenberg w październiku 1716 roku ponowił prośbę do cesarza Karola VI oraz do stanów. Dekretem stanów z 9 listopada 1717 roku utworzono profesurę inżynierską i powierzono Willenbergowi jej kierowanie; nauka rozpoczęła się 7 stycznia 1718 roku. Uczono sztuki fortyfikacyjnej oraz dziedzin cywilnych, na przykład geodezji, kreślenia map i prac odwadniających.[1]
Następca Willenberga, Jan František Schor, działający w latach 1726–1767, dodał do nauczania optykę, perspektywę, rysunek i geografię. Kolejnym, trzecim profesorem był Antonín Linhart Herget, za którego działalności w 1787 roku stanową profesurę inżynierską przekształcono w zwyczajną profesurę na wydziale filozoficznym uniwersytetu praskiego.[1]
Instytut Politechniczny
W 1798 roku profesor matematyki František Josef Gerstner złożył projekt założenia uniwersytetu technicznego wzorowanego na paryskiej École polytechnique, z uwagi na industrializację ziem czeskich. Dekret o utworzeniu Czeskiego Stanowego Instytutu Politechnicznego podpisał cesarz Franciszek I w marcu 1803 roku, a nauka rozpoczęła się w nim 10 listopada 1806 roku. Dyrektorem mianowano Gerstnera. Od 8 września 1815 roku instytut nie należał już do uniwersytetu i miał status samodzielnej szkoły.[1]
Od dwujęzycznej politechniki do uczelni wyższych
Dnia 23 listopada 1863 roku cesarz Franciszek Józef I zatwierdził Statut Organiczny Instytutu Politechnicznego i rozpoczęła się krótka historia dwujęzycznej politechniki. Monarcha zniósł ją 18 kwietnia 1869 roku i zgodził się na powstanie dwóch szkół, Czeskiego Instytutu Politechnicznego i niemieckiego instytutu politechnicznego Królestwa Czeskiego. W 1875 roku obie przeniesiono pod administrację państwową, a w 1879 roku szkoła czeska otrzymała nazwę C. a k. česká vysoká škola technická v Praze, natomiast niemiecka nazywała się Deutsche Technische Hochschule in Prag z przedrostkiem K. k.[1]
Ustawa państwowa z 13 kwietnia 1901 roku przyznała wyższym szkołom technicznym prawo nadawania tytułów doktorów nauk technicznych oraz doktoratów honorowych. W 1902 roku grono profesorskie szkoły czeskiej zarekomendowało ministerstwu, aby kobiety mogły być wpisywane jako zwyczajne słuchaczki.[1]
České vysoké učení technické od 1920 roku
Rozporządzeniem ministerstwa szkolnictwa i oświaty narodowej z 1 września 1920 roku jako związek siedmiu wyższych szkół technicznych powstało České vysoké učení technické. Należały do niego szkoły inżynierii budowlanej i inżynierii kulturalnej, dalej architektury i budownictwa naziemnego, do tego inżynierii mechanicznej i elektrotechnicznej, obok tego inżynierii chemiczno-technologicznej, wreszcie inżynierii rolniczej i leśnej, do których dołączyła szkoła nauk specjalnych. W 1921 roku szkołę inżynierii kulturalnej zniesiono i włączono do Vysoká škola inženýrského stavitelství. Równoprawną częścią ČVUT od 1929 roku stała się także Vysoká škola obchodní. Niemiecka politechnika w Pradze przyjęła w 1918 roku nazwę Deutsche Technische Hochschule Prag.[1]
Kronika
- — Minister obrony Jaromír Zůna i senatorka Jana Mračková Vildumetzová ogłosili w Karlowych Warach plan pilotażowego kursu Ochrona ludności dla przyszłych oficerów rezerwy, który w Kraju karlowarskim, we współpracy z uczelnią České vysoké učení technické, prowadziłaby katedra wojskowa. → Karlovarská Drbna Deník: Karlovarský kraj