Uniwersytet Mendla w Brnie jest publiczną szkołą wyższą założoną w 1919 roku jako Wyższa Szkoła Rolnicza w Brnie, od 2010 roku noszącą obecną nazwę.
Uniwersytet Mendla w Brnie (MENDELU) jest publiczną szkołą wyższą z siedzibą w Brnie. Według archiwum uniwersytetu jest to „najstarsza samodzielna szkoła wyższa o swoim profilu fachowym w Republice Czeskiej” [1]. Została założona jako Wyższa Szkoła Rolnicza w Brnie (VŠZ) ustawą nr 460 z 24 lipca 1919 roku [1][2].
Powstanie i okres międzywojenny
Starania o utworzenie wyższego szkolnictwa rolniczego na Morawie sięgają według archiwum uniwersytetu roku 1864, przy czym długo napotykały „przeszkody natury politycznej, gospodarczej i narodowościowej” [1]. Założenie szkoły umożliwiło dopiero powstanie samodzielnej Czechosłowackiej Republiki w październiku 1918 roku [1]. Dla powstania VŠZ rozstrzygające było przekształcenie Krajowej Akademii Rolniczej w Táborze w szkołę wyższą, jej przeniesienie do Brna i umieszczenie w budynku Krajowego Zakładu dla Niewidomych w Brnie-Černých Polach [1]. Szkoła miała początkowo dwa wydziały, rolniczy i leśny. W roku szkolnym 1919/1920 nauczano tylko na wydziale rolniczym, wydział leśny otwarto w październiku 1920 roku [1].
Powojenny kryzys finansowy i starania o przeniesienie szkoły na Słowację zagrażały jej istnieniu w latach 1920–1924 [1]. W 1923 roku szkoła uzyskała dla wydziału leśnego Szkolne Gospodarstwo Leśne w Adamovie, dwa lata później dla wydziału rolniczego Szkolne Gospodarstwo Rolne w Žabčicach [1][2]. Wielki kryzys gospodarczy doprowadził w latach 1930 i 1931 do prób likwidacji szkoły [1].
Okupacja i lata powojenne
17 listopada 1939 roku szkoła, podobnie jak inne czeskie szkoły wyższe, została zamknięta przez nazistowskich okupantów i poddana niemieckiemu zarządowi komisarycznemu. Zajęcia się nie odbywały, zamiast tego otwarto siedemnaście zakładów badań stosowanych. Szkoła poniosła według archiwum w okresie protektoratu duże straty materialne oraz straty w ludziach wśród członków społeczności akademickiej [1]. Powojenne weryfikacje polityczne w 1948 roku doprowadziły do wykluczenia 27,7 procent słuchaczy [1].
Restrukturyzacja wydziałów po 1950 roku
Na podstawie ustawy o szkolnictwie wyższym w 1950 roku zlikwidowano dotychczasowe wydziały i powstały Wydział Rolniczy i Wydział Leśny [1][2]. W 1951 roku dla studiów ogrodniczych utworzono Szkolne Gospodarstwo Ogrodnicze w Lednicach [1][2]. Wydział Rolniczy podzielił się następnie na Wydział Agronomiczny i Wydział Zootechniczny. W 1952 roku zlikwidowaną Wyższą Szkołę Weterynaryjną w Brnie przekształcono w Wydział Weterynaryjny i włączono do VŠZ [1]. Wydział Leśny przeniesiono do Wyższej Szkoły Budowlanej w Brnie, do związku VŠZ wrócił w 1956 roku [1]. W 1959 roku zlikwidowano Wydział Zootechniczny, a jego kierunek włączono do Wydziału Agronomicznego; jednocześnie powstał Wydział Ekonomiki Przedsiębiorstw, w angielskim zestawieniu uniwersytetu podawany jako Faculty of Business and Economics [1][2].
W 1964 roku powstał oddział w Igławie, gdzie do 1994 roku odbywało się nauczanie pierwszych roczników [1]. W latach sześćdziesiątych powstały pracownie wykorzystania radioizotopów, mikroskopii elektronowej, techniki obliczeniowej, informacji naukowo-technicznej i ośrodek wydawniczy, a szkoła włączyła się w program UNESCO za pośrednictwem katedry Międzynarodowego Programu Biologicznego [1]. W 1985 roku przez wydzielenie kierunków ogrodniczych z wydziału rolniczego powstał Wydział Ogrodniczy w Lednicach [2].
Nazwa po 1990 roku i współczesność
W latach dziewięćdziesiątych szkoła przyjęła nazwę Wyższa Szkoła Rolnicza i Leśna, po angielsku podawaną jako Mendel University of Agriculture and Forestry, na cześć „twórcy genetyki i jednego z najwybitniejszych uczonych świata”, jak podaje uniwersytet, Gregora Johanna Mendla [2]. Wydział Leśny przemianowano na Wydział Leśny i Drzewny [2]. W 2000 roku wszystkie gospodarstwa szkolne połączono w jedno Szkolne Przedsiębiorstwo Rolnicze w Žabčicach [2]. W 2003 roku powstał Instytut Kształcenia Ustawicznego, od 2006 roku będący instytutem uniwersyteckim [2]. W 2008 roku założono Wydział Rozwoju Regionalnego i Studiów Międzynarodowych [2]. W 2010 roku uniwersytet przyjął obecną nazwę Uniwersytet Mendla w Brnie [2]. W 2011 roku na Wydziale Agronomicznym powstał instytut uniwersytecki CEITEC MENDELU jako część międzyuczelnianego centrum doskonałości CEITEC [2]. W 2012 roku uniwersytet otrzymał od Komisji Europejskiej certyfikaty ECTS Label i Diploma Supplement Label, potwierdzające zgodność programów studiów i systemu egzaminacyjnego z zasadami deklaracji bolońskiej [2]. W 2013 roku utworzono przedszkole Hrášek dla pracowników uniwersytetu [2].
W 2018 roku Danuše Nerudová została pierwszą kobietą na czele uniwersytetu [2]. W 2019 roku uniwersytet obchodził stulecie założenia [2]. W 2020 roku według uniwersytetu jako pierwsza szkoła wyższa w Republice Czeskiej przeszedł na nauczanie zdalne z powodu pandemii COVID-19 [2].