Augustiański zakonnik i przyrodnik, który doświadczeniami z krzyżowaniem grochu zwyczajnego położył podwaliny genetyki.
Gregor Johann Mendel był augustianinem, późniejszym opatem klasztoru na Starém Brně, oraz przyrodnikiem, który sformułował prawa dziedziczenia, znane dziś jako prawa Mendla. Urodził się 20 lipca 1822 roku w Hynčicach na Śląsku w rodzinie niemieckojęzycznej, zmarł 6 stycznia 1884 roku w Brnie[1].
Młodość i wykształcenie
Jako dziecko został polecony ze szkoły wiejskiej w rodzinnej miejscowości do szkoły pijarów w Lipníku nad Bečvou. W wieku dwunastu lat przeszedł do gimnazjum w Opawie. Ponieważ rodzice nie mogli go dalej wspierać finansowo, zaczął udzielać korepetycji słabszym kolegom. W 1840 roku rozpoczął naukę w Instytucie Filozoficznym w Ołomuńcu; w podaniu musiał umieścić życiorys po czesku, dlatego nauczył się tego języka[1].
Wstąpienie do klasztoru i studia w Wiedniu
W 1843 roku Johann Mendel wstąpił do zakonu augustianów w klasztorze na Starém Brně i przyjął imię zakonne Gregor, które zgodnie z tradycją zakonną umieszcza się przed imieniem chrzcielnym. Dzięki ówczesnemu opatowi Nappowi trafił w latach 1851–1853 na studia do Wiednia, gdzie zdobył wykształcenie w naukach ścisłych. W ramach matematyki i fizyki nauczył się statystycznie opracowywać dane i planować eksperymenty, co wykorzystał w późniejszej pracy naukowej[1].
Doświadczenia z hybrydyzacją roślin
W latach 1854–1864 prowadził doświadczenia z hybrydyzacją roślin, zwłaszcza na grochu zwyczajnym (Pisum sativum), ale także na innych roślinach, na przykład na jastrzębcu (Hieracium). Eksperymentom poświęcił dziewięć lat. Z ich wniosków powstały trzy prawa dziedziczenia[1].
W lutym i marcu 1865 roku wygłosił przed członkami Towarzystwa Przyrodniczego w Brnie odczyty o wynikach swoich doświadczeń z hybrydami roślinnymi. Oddźwięk jego pracy był według Mendelovo muzeum Uniwersytetu Masaryka minimalny. W 1866 roku odczyty opublikował pod tytułem „Doświadczenia nad mieszańcami roślin”. Uznanie zyskał dopiero w 1900 roku, gdy jego odkrycia zostały potwierdzone, a Mendla według muzeum nazwano „ojcem genetyki”[1].
Opactwo, pszczelarstwo i meteorologia
W 1868 roku został opatem augustiańskiego opactwa na Starém Brně i nie miał już wiele czasu na własne doświadczenia. Poświęcił się swoim dwóm zamiłowaniom, pszczelarstwu i meteorologii. W ogrodzie opactwa kazał w 1871 roku wybudować według własnego projektu pasiekę z niewielką pracownią. Obserwacjom meteorologicznym poświęcał się w latach 1863–1882, pierwszy artykuł o obserwacjach meteorologicznych opublikował w 1863 roku. W klasztorze trzy razy dziennie wykonywał pomiary meteorologiczne w kilku miejscach i starannie je zapisywał[1].
Śmierć
Gregor Johann Mendel zmarł 6 stycznia 1884 roku. Trzy dni później został pochowany w augustiańskim grobowcu na Cmentarzu Centralnym w Brnie[1].