Tábor jest miastem w południowych Czechach, którego historyczne jądro powstało na ostrodze nad Lužnicí, gdzie w XIII wieku stało miasto królewskie i zamek Hradiště i gdzie w 1420 roku husyci założyli siedzibę swojego ruchu.

Tábor. Widok z lotu ptaka na Stare Miasto od północy, 2007
Tábor. Widok z lotu ptaka na Stare Miasto od północy, 2007Fot.: Rudolf Kukačka= cs:User:Táborák = commons:User:Ruda, 2007 · domena publiczna · Wikimedia Commons

Historyczne jądro Tábora leży na ostrodze nad rzeką Lužnicí w południowych Czechach. Ostroga ma kształt w przybliżeniu pięcioboczny, jest długa na około 500 metrów i szeroka na około 400 metrów, opada ku południowemu zachodowi i stromo wznosi się na wysokość 60 metrów nad dolinę rzeki. Od południowego wschodu i południowego zachodu chroni ją głęboka dolina Lužnice, od północy i zachodu równie głęboka dolina Tismenického potoka. Dzięki takiemu położeniu było to miejsce naturalnie ufortyfikowane [1].

Najstarsze osadnictwo

Znaleziska archeologiczne dowodzą, że ostroga była zasiedlona już w pradziejach, jednak dokładniejsze poznanie tego okresu nadal jest niemożliwe. Pewne jest, że od XIII wieku istniało tu osadnictwo średniowieczne [1].

Witkowcowie i Przemysł Ottokar II

Zainteresowanie miejscem wykazali najpierw Witkowcowie, najpotężniejszy ród szlachecki w Czechach, a następnie także król Przemysł Ottokar II. Spór między władcą a Witkowcami doprowadził do tego, że król zajął Witkowcom majątek i w latach 1270–1272 założył tu miasto królewskie z zamkiem. Witkowska faza osadnictwa jest udokumentowana wzmianką o braciach Konradzie i Hněvku z Hradiště z 1267 roku, którzy byli prawdopodobnie wasalami Oldřicha z Hradca. Pośrednio potwierdza ją także przydomek Vítka z Klokot z pierwszej połowy XIII wieku [1].

Z fazy przemyślidzkiej pochodzi większość dotychczas archeologicznie stwierdzonych obiektów i warstw na powierzchni około siedemnastu hektarów, którą zajmuje historyczne jądro Tábora. W tym czasie zbudowano kamienny zamek, którego wykonanie różniło się od przeważnie drewnianej zabudowy miejskiej. Miasto miało prawdopodobnie regularny plan szachownicy, którego ślady są częściowo widoczne w dzisiejszej krętej sieci ulic, choć później przekształciło je osadnictwo husyckie. Plan ten wiązał się z polityką lokacyjną Przemysła Ottokara II i choć nigdy nie został w pełni zrealizowany, wpłynął na dalszy rozwój układu miasta [1].

Upadek i opuszczenie miasta

Miasto zostało zniszczone i opuszczone około 1276 roku podczas buntu Witkowców. Po tym upadku zasiedlona pozostała tylko niewielka część ostrogi, której dominantą nadal był zamek. Zamek trzymali od połowy XIV wieku prawdopodobnie panowie z Ústí, a pierwsza pisemna wzmianka o nim pochodzi z 1370 roku. W XIV wieku niedaleko zamku zbudowano także kościół śś. Filipa i Jakuba, wspomniany po raz pierwszy w źródłach pisanych w 1388 roku [1].

Założenie husyckiego Tábora

Powierzchnia ostrogi z pozostałościami zamku i zaginionego miasta Hradiště pozostawała pusta przez prawie 150 lat. Strategiczne położenie nad Lužnicí nie poszło jednak w zapomnienie i w 1420 roku wykorzystano je do założenia ośrodka władzy ruchu husyckiego, nazwanego Hradiště hory Tábor, a później w skrócie Tábor. W lutym 1420 roku w pozostałościach dawnego osadnictwa osiedlili się zwolennicy kielicha, którzy przybyli głównie z Sezimova Ústí i innych miejsc i szukali tu schronienia [1].

Chronologia

Strony, które tu odsyłają

Źródła

  1. Sdružení historických sídel Čech, Moravy a Slezska