Wzgórze w Pradze z sadami, wieżą widokową z 1891 roku, Kostel svatého Vavřince i koleją linowo-terenową.

Petřín z wieżą widokową nad Wełtawą, widok ze Staroměstská mostecká věž
Petřín z wieżą widokową nad Wełtawą, widok ze Staroměstská mostecká věžFot.: Ludek · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Petřín to wzgórze w Pradze, w dużej części zagospodarowane jako publiczne sady.[1] Oprócz sadów na stokach należą do niego szczyt z wieżą widokową, Kostel svatého Vavřince, stacja górna kolei linowej i Štefánikova hvězdárna. Nazwa według serwisu Praha virtuální najprawdopodobniej wywodzi się od łacińskiego słowa oznaczającego skały.[1]

Sady

Wzgórze było pierwotnie zalesione. Stopniowo powstawały na nim winnice i sady owocowe, a w końcu ogólnodostępne sady poprzecinane ścieżkami, z których główna nazywa się Vyhlídková.[1] Katalog zabytków Národní památkový ústav opisuje park Petřín, tworzony przez ogród Nebozízek i Seminářská zahrada, na wschodnim i północno-wschodnim stoku nad ulicą Újezd. Powstał na miejscu sadu owocowego, który do końca XVI wieku wyrósł ze średniowiecznej winnicy, a w latach 1891–1895 został urządzony w stylu krajobrazowym według projektu Františka Thomayera. Przylegają do niego Zahrada Kinských i Růžový sad.[2] W parku stoją między innymi pomnik Karla Hynka Máchy, pomnik Vojtěcha Náprstka i rzeźba Jana Nerudy.[2]

Przez Petřín prowadzi Hladová zeď zbudowany za Karola IV w latach 1360–1362.[6] Zagroda Nebozízek, dawny dwór winiarski, służy od 1883 roku jako restauracja wycieczkowa. Po osunięciu się ziemi w 1965 roku musiała zostać rozebrana i zastąpiona repliką.[4]

Praga ze wzgórzem św. Wawrzyńca (Petřín), akwaforta Wacława Hollara, XVII wiek
Praga ze wzgórzem św. Wawrzyńca (Petřín), akwaforta Wacława Hollara, XVII wiekRycina: Wacław Hollar, XVII wiek · domena publiczna · Wikimedia Commons

Kostel svatého Vavřince

Na szczycie stoi jednonawowy barokowy Kostel svatého Vavřince, o którym pierwsza wzmianka pochodzi z 1135 roku. Barokowa przebudowa według projektu Ignacego Palliardiego została ukończona w 1770 roku. Reformy józefińskie zniosły kościół w 1784 roku, ponownie konsekrowano go w 1840 roku. W 1994 roku miasto wydzierżawiło go Kościołowi Starokatolickiemu.[5]

Wieża widokowa

Członkowie Klub českých turistů, którzy odwiedzili wystawę światową w Paryżu w 1889 roku, postanowili zbudować w Pradze replikę wieży Eiffla. Zebranie założycielskie spółdzielni wieży widokowej na Petřínie odbyło się 28 kwietnia 1890 roku. Montaż stalowej konstrukcji o masie 174 ton zakończył się 2 lipca 1891 roku, a wieżę otwarto 20 sierpnia 1891 roku, w roku Krajowej Wystawy Jubileuszowej.[3] Projekt przypisuje się Vratislavowi Pasovskému, konstrukcję zaprojektowali František Prášil i Julius Souček z Českomoravská strojírna.[7] Od 1953 roku wieża służyła do nadawania telewizji, co zakończyło się w 1992 roku po uruchomieniu nadajnika na Žižkowie.[3] Wieżą zarządza spółka Prague City Tourism. Według niej wieża ma 58,70 m wysokości i odpowiada wieży Eiffla w skali 1 : 5; na szczyt prowadzi 299 schodów, a winda jeździ do kabiny widokowej na wysokości 51 m.[10]

Kolej linowo-terenowa

Kolej linowo-terenowa została zbudowana w 1891 roku jako połączenie z wieżą widokową i początkowo jeździła na przeciwwagę wodną. W latach dwudziestych XX wieku była nieczynna; w latach 1931–1932 została zelektryfikowana i przedłużona. Osuwisko 7 czerwca 1965 roku zniszczyło trasę. Po przebudowie w latach 1983–1985 znów kursowała od 15 czerwca 1985 roku.[4] Kolej obsługuje Dopravní podnik hlavního města Prahy; trasa ma 510,4 m długości i pokonuje różnicę wysokości 130,45 m.[8] Poprzednia, trzecia generacja wagonów jeździła po raz ostatni 13 września 2024 roku. Po przebudowie trasy i stoku ruch wznowiono 22 września 2026 roku z wagonami czwartej generacji grupy Doppelmayr/Garaventa, które mieszczą 120 pasażerów.[9][11]

Strony, które tu prowadzą

Źródła

  1. Magistrát hl. m. Prahy (Praha virtuální)
  2. Národní památkový ústav (Památkový katalog)
  3. Magistrát hl. m. Prahy (Praha virtuální)
  4. Magistrát hl. m. Prahy (Praha virtuální)
  5. Magistrát hl. m. Prahy (Praha virtuální)
  6. Městská část Praha 1
  7. Národní památkový ústav (Památkový katalog)
  8. Dopravní podnik hl. m. Prahy
  9. Ekonomický deník — 10 września 2026
  10. Prague City Tourism
  11. Echo24.cz — 22 września 2026