Zvíkov to pierwotnie przemyślidzki zamek na skalistym ostrogu w Kraju południowoczeskim, wzniesiony w XIII wieku i zarządzany przez Národní památkový ústav.

To zdjęcie powstało w ramach drugiej edycji grantu na fotografie czeskich gmin, 2010
To zdjęcie powstało w ramach drugiej edycji grantu na fotografie czeskich gmin, 2010Fot. Chmee2, 2010 · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Zamek Zvíkov stoi na skalistym ostrogu w Kraju południowoczeskim i jest zarządzany przez Národní památkový ústav. Według jego strony od początku jest związany z rodem Przemyślidów i zalicza się do najważniejszych budowli czeskiej średniowiecznej architektury świeckiej.[1]

Czasy przemyślidzkie

Do założenia zamku prawdopodobnie przystąpił Przemysł Ottokar I, który w 1226 roku wymienił oujezd Oslovský, należący do klasztoru w Doksanach, na sześć innych wsi i zyskał w ten sposób także ostrogę, na której zamek powstał. Za Wacława I budowla jest najlepiej udokumentowana. W 1234 roku w źródłach wymieniany jest burgrabia Konrad z Janovic, zamek musiał więc być już częściowo zbudowany.[1] Gdy w lipcu 1247 roku przeciw ojcu zbuntował się królewicz Przemysł Ottokar, wierny Wacławowi pozostał tylko Zvíkov wraz z Loket i Most. Wacław I przyjął tu poselstwo buntowników i szlachty pod przewodnictwem praskiego biskupa Mikołaja i kazał uwięzić je w wieży.[1]

Za Przemysła Ottokara II budowa trwała pod kierunkiem burgrabiego Hirzy, mianowanego w 1250 roku. Wtedy rozpoczęła się główna budowa pałacu królewskiego i umocnień, a huta budowlana pracowała też w miejscowości Písek oraz w miejscowości Myšenec.[1]

Późne średniowiecze i czasy nowożytne

Po wygaśnięciu Przemyślidów w linii męskiej w 1306 roku zamek zdobył Henryk z Rožmberka. Największą świetność przeżył za Karola IV, który kazał go naprawić i chętnie tu przebywał. Do ukończenia budowy zamku Karlštejn przechowywano tu tymczasowo České korunovační klenoty.[1] Potem zamek często zmieniał właścicieli, a w zastawie trzymały go głównie rody Rožmberków i Švamberków. W wojnach husyckich w 1429 roku bezskutecznie oblegli go Taboryci. W 1437 roku ponownie zdobył go Oldřich z Rožmberka.[1]

Zvíkov pozostał własnością królewską do ostatniej trzeciej części XVI wieku, kiedy przeszedł przez sprzedaż na Švamberków, co w 1575 roku wpisano do ksiąg ziemskich. Ci przeprowadzili rozległe przebudowy renesansowe, które nie naruszyły pierwotnego charakteru budowli. Zamek opierał się napastnikom także podczas wojny trzydziestoletniej, a w 1622 roku załoga poddała się przeważającym siłom, po czym został złupiony przez wojsko cesarskie.[1] W 1623 roku zdobyli go Eggenbergowie, a po ich wygaśnięciu w 1719 roku Schwarzenbergowie.[1]

Odnowa

Po podziale rodu w 1790 roku Zvíkov przypadł młodszej linii, którą reprezentował marszałek Karol I Schwarzenberg, rezydujący w Orlíku. Wtedy rozpoczęły się prace zabezpieczające, najpierw naprawa kaplicy i ratowanie późnogotyckich malowideł. Mury pałacu królewskiego były w złym stanie, w 1829 roku zawaliła się Nowa Brama, następnie osunęła się część pałacu nad rzeką. Po 1880 roku rozpoczęła się więc rekonstrukcja pałacu i murów obronnych. Pierwotne elementy kamienne mają lekko różowawy odcień i łatwo odróżnić je od nowych części. Prace zakończyły się pod koniec XIX i na początku XX wieku. Schwarzenbergom zamek należał do 1948 roku.[1]

Strony, które tu odsyłają

Źródła

  1. Národní památkový ústav (státní hrad Zvíkov)