Masarykovo nádraží to najstarszy dworzec kolejowy w Pradze i jedyny pasażerski dworzec czołowy w mieście; leży w centrum w pobliżu Placu Republiki.
Masarykovo nádraží to najstarszy praski dworzec, pociągi jeżdżą tu od 1845 roku. Jest to jedyny dworzec czołowy, czyli pasażerski dworzec bez przejazdu, w mieście. W czasie powstania należał do największych w Europie, a dziś służy ruchowi podmiejskiemu, regionalnemu i międzyregionalnemu.[1] Leży w centrum Pragi w pobliżu Placu Republiki.[1]
Powstanie i architektura
Położenie dworca i torowiska zaprojektował w 1842 roku Jan Perner, projektant i budowniczy kolei. Budynki architektonicznie ukształtował w ciągu kilku miesięcy Jan Nevole, a późniejszą dobudowę łączącą kierował architekt Antonín Jüngling. Ruch został uroczyście otwarty 20 sierpnia 1845 roku.[1] Linia była pierwotnie projektowana jako połączenie z Ołomuńcem, ale po kilku latach okazało się, że będzie się rozwijać. Od lat pięćdziesiątych XIX wieku podróżni mogli jechać pociągiem aż do Drezna.[1]
Dworzec stał tuż przy murach miejskich, w których trzeba było przebić sześć otworów dla torów. Bramy zamykano na noc, a rozebrano je dopiero w 1874 roku.[1] Dwupiętrowy budynek przyjazdowy Antonína Jünglinga zwrócony jest ku ulicy Havlíčkova. Pierwotne skrzydło arkadowe rozebrano podczas dobudowy, pawilon restauracyjny dostał dwa dodatkowe piętra i korytarzem połączył się z budynkiem odjazdowym. Między obiektami przybyła wysoka przeszklona hala wsparta na smukłych żeliwnych kolumnach.[1] Budynek odjazdowy z dwiema czworobocznymi wieżyczkami i zegarem bijącym umieścił Nevole przy ulicy Hybernská.[1]
Z pierwotnego wyposażenia pozostał Masarykův salonek, dawniej Cesarski, z neorenesansowym stropem belkowym i rzeźbionym kominkiem, na którym stoi popiersie Jana Pernera. Naprzeciwko stoi pomnik T. G. Masaryka autorstwa Jana Štursy. Salonek ma osobne wejście na pierwszy peron, z którego prezydent nowo powstałej republiki wyjeżdżał wagonem salonowym.[1]
Nazwy dworca
Dworzec nazywał się w latach 1845–1862 Praha, 1862–1919 Praha státní nádraží, 1919–1940 Praha Masarykovo nádraží, a 1940–1945 Praha Hybernské nádraží. W latach 1945–1952 nosił znów nazwę Masarykovo nádraží, w latach 1953–1990 Praha střed, a od marca 1990 roku znów nazywa się Praha Masarykovo nádraží.[1]
Modernizacja
Według Správa železnic modernizacja i rozbudowa stacji obejmuje całkowitą rekonstrukcję nawierzchni i podtorza, nowe perony bez barier przy wszystkich dziewięciu torach, nowe zadaszenie peronów, zadaszoną platformę, z której na perony wchodzi się bezkolizyjnie z ulic Hybernská i Na Florenci, oraz nowy system orientacji wraz z sygnalizatorami głosowymi i tabliczkami dotykowymi. Przewiduje się także rekonstrukcję sieci trakcyjnej, przeprowadzenie rowerów nad torowiskiem i nową sygnalizację świetlną skrzyżowania Hybernská–Opletalova.[2] Całkowite koszty inwestycji Správa železnic podaje na 3,5 miliarda koron, dokumentacja jest prowadzona w trybie BIM, a wykonawcą opracowania jest SUDOP Praha. Umowę o dzieło podpisano w listopadzie 2020 roku, a budowa ma według założeń trwać od stycznia 2024 do grudnia 2026 roku.[2]
Informacje praktyczne
Według strony Prague City Tourism pomieszczenia dworcowe dla podróżnych są otwarte codziennie od 3:25 do 23:40. Na stacji są toalety bez barier, restauracja Masaryčka, bufet, bankomat i przechowalnia bagażu i rowerów. Masarykův salonek jest dostępny tylko w ogłoszonych terminach.[1] Według tej samej strony przed budynkiem zatrzymują się tramwaje linii 3, 6, 14, 15, 24 i 26, a stacja metra Náměstí Republiky na linii B metra jest oddalona o około trzy minuty spacerem. Dane należy zweryfikować na wskazanej stronie.[1]