Secesyjny reprezentacyjny budynek miasta stołecznego Pragi przy placu Republiki z lat 1906–1911, miejsce ogłoszenia niepodległej Czechosłowacji.

Obecní dům na perspektywicznym rysunku architekta Antonína Balšánka, po lewej Brama Prochowa
Obecní dům na perspektywicznym rysunku architekta Antonína Balšánka, po lewej Brama ProchowaRysunek: Antonín Balšánek (1865–1921), 1903 · domena publiczna · Wikimedia Commons

Miejski Dom Reprezentacyjny (Obecní dům) to reprezentacyjny budynek miasta stołecznego Pragi przy placu Republiki, wzniesiony w latach 1906–1911 według projektu architektów Antonína Balšánka i Osvalda Polívki.[1][2] Na piętrze jest połączony z sąsiednią Bramą Prochową i razem z nią stanowi narodowy zabytek kultury.[1]

Králův dvůr

Na miejscu Miejskiego Domu Reprezentacyjnego król Wacław IV kazał około 1380 roku wznieść Králův dvůr. Rezydowało tu sześciu czeskich władców, a ostatnim był Władysław Jagiellończyk, który przeniósł siedzibę królewską z powrotem na Zamek Praski.[3] Od Králova dvora wychodziła Droga Królewska.[4] W XVII wieku mieściło się tu seminarium arcybiskupie, a w 1776 roku budynek przebudowano na koszary.[3]

Obecní dům na placu Republiki, 2022
Obecní dům na placu Republiki, 2022Fot.: Diego Delso, 2022 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Budowa

Prascy Czesi dążyli do własnego centrum kulturalnego i towarzyskiego jako przeciwwagi dla niemieckiego Kasyna. W 1901 roku budowę zaproponowało towarzystwo Měšťanská beseda.[3] Kolegium starszych gminy zdecydowało 5 stycznia 1903 roku o ogłoszeniu konkursu. Projekt zlecyła rada miejska 14 sierpnia 1903 roku Antonínowi Balšánkowi i Osvaldowi Polívce.[1] Budynek ma cztery skrzydła zewnętrzne i piąte, wewnętrzne skrzydło z salą koncertową. Przykrywają go dachy mansardowe i szklane kopuły.[1] W wystroju uczestniczyli między innymi Ladislav Šaloun, Josef Václav Myslbek, Jan Preisler i Alfons Mucha.[1] Nad głównym wejściem znajduje się mozaika Hołd Pradze według projektu Karla Špillara.[5]

Wydarzenia

6 stycznia 1918 roku przyjęto tu Deklarację Trzech Króli. W kwietniu 1918 roku Alois Jirásek odczytał w Sali Smetany Przysięgę Narodową.[3] 28 października 1918 roku w Sali Grégra przyjęto ustawę o powstaniu niepodległej Czechosłowacji.[3] W Miejskim Domu Reprezentacyjnym odbyły się pierwsze posiedzenia rządu nowego państwa i parlamentu.[2] Podczas aksamitnej rewolucji w 1989 roku w salonikach budynku toczyły się rozmowy między Forum Obywatelskim pod kierownictwem Václava Havla a rządem Adamca.[3] W połowie lat 90. XX wieku budynek przeszedł remont.[3]

Ochrona zabytków

Katalog zabytków Národní památkový ústav prowadzi Miejski Dom Reprezentacyjny jako zabytek kultury od 1958 roku. Razem z Bramą Prochową tworzy narodowy zabytek kultury Miejski Dom Reprezentacyjny miasta stołecznego Pragi z Bramą Prochową.[1]

Strony, które tu odsyłają

Źródła

  1. Národní památkový ústav (Památkový katalog)
  2. Magistrát hl. m. Prahy (Praha virtuální)
  3. Obecní dům (obecnidum.cz)
  4. Městská část Praha 1
  5. Magistrát hl. m. Prahy (Praha virtuální)