Letenské sady to park miejski na zboczach Letnej nad Wełtawą. Według portalu Pražská příroda Letenská pláň z przyległymi zboczami od niepamiętnych czasów służyła jako miejsce zgromadzeń i obozowisk wojsk, odbywały się tam także uroczystości, w tym koronacja Przemysła Ottokara II w 1261 roku.[1] Česká televize przypomina, że w przeszłości równina była związana z wojskiem jako plac ćwiczeń, natomiast służy raczej rekreacji i sportowi.[2]
Wcześniejsze wykorzystanie zbocza
Od XIII wieku na zboczu uprawiano winorośl i powstawały tu kamieniołomy. W 1582 roku pod zboczem powstał liczący około kilometra Rudolfova štola, który doprowadzał wodę z Wełtawy do stawów w Královské oboře. W 1635 roku zakon cyriaków wzniósł u podnóża zbocza kaplicę św. Marii Magdaleny, przeniesioną w latach 50. XX wieku za drogę nabrzeżną. František Valdštejn kazał w 1715 roku wznieść na krawędzi zbocza winiarski pałacyk Belvedere, który w 1742 roku zburzyło wojsko francuskie dowodzone przez de Broglie; na jego miejscu stała później gospoda. W ostatniej ćwierci XVIII wieku na Letnej powstawał system fortyfikacji, ostatnie prace przeprowadzono w 1813 roku. Jego ślady zachowały się do czasu budowy pomnika Stalina w latach 50. XX wieku, bastiony na zachodniej granicy stoją do dziś.[1]
Założenie parku
Gmina praska stopniowo wykupywała letenské grunty, aby powstał z nich park publiczny. Po 1860 roku park zakładano i urządzano w historyzującym stylu krajobrazowym i neoklasycystycznym, głównie na miejscu winnic barona Jakuba Wimmera, do którego na początku XIX wieku należała większość gruntów na Letnej. Założenie parku wyniknęło głównie z działalności Towarzystwa Upiększania do sadzenia drzew, które zainicjował baron Mescery de Tsoor. Plan opracował ogrodnik Bedřich Wünscher, a rozwinął go Jiří Braul z Královské obory. Najpierw sadzono na zachód od restauracji, w miejscu dzisiejszego Hanavského pavilonu, a jednocześnie zalesiano gołe zbocza.[1]
Neorenesansowa restauracja według projektu Ignáca V. Ullmanna powstała w 1863 roku mniej więcej na miejscu pałacyku Belvedere. Po 1866 roku nastąpiło ukształtowanie terenu, zakładanie dróg i obsadzanie zboczy na całej długości Letnej; posadzono około 150 tysięcy drzew, a założenie kosztowało 12 000 złotych reńskich. Park miał od początku system nawadniający z pięciu zbiorników. Pod koniec lat 80. XIX wieku w kształtowaniu parku uczestniczył František Thomayer, ówczesny dyrektor parków miejskich; pas promenady z podwójną aleją we wschodniej części wiąże się z jego doświadczeniami z Francji.[1]