Česká tisková kancelář (ČTK) to agencja informacyjna z siedzibą przy ulicy Opletalova w Pradze. Powstała 28 października 1918 roku, w tym samym dniu co Republika Czechosłowacka, początkowo pod nazwą Československá tisková kancelář. Do lat dziewięćdziesiątych XX wieku była agencją państwową, a jej dzieje są według jej stron ściśle związane z losami państwa czechosłowackiego. [1]
Budowanie agencji
W latach 1920–1930 na czele agencji stał Emil Čermák, uważany za jej założyciela. Zbudował jak na swoje czasy nowoczesną agencję z rozległą siecią krajowych i zagranicznych korespondentów. Agencja zawarła umowy z Reuterem, Havasem i Wolffem i współuczestniczyła w powstaniu pierwszej organizacji europejskich agencji prasowych Agences Alliées. Na podstawie umowy z Radiojournalem z 1925 roku serwis radiowy nadawano ze studia w budynku agencji. W latach dwudziestych powstał pod kierunkiem Artuša Černíka serwis obrazkowy, podstawa archiwum fotograficznego, które wyraźniej rozwinęło się w latach trzydziestych. We wrześniu 1930 roku agencja przeniosła się do nowego funkcjonalistycznego budynku przy ulicy Opletalova. [1]
Wojna i okres powojenny
Podczas okupacji Czechosłowacji w marcu 1939 roku komunikat w serwisie radiowym agencji odczytał aktor Zdeněk Štěpánek. Po utworzeniu protektoratu od agencji oddzieliła się część słowacka, a agencję zajęli naziści. W sierpniu 1939 roku aresztowano kierownika wydziału prasowego prezydium rady ministrów Zdeňka Schmoranza, a później także redaktora naczelnego Arnošta Bareša, którzy za pośrednictwem agencji organizowali działalność ruchu oporu grupy referentów prasowych. Schmoranz został w 1942 roku stracony wraz z innymi redaktorami. Podczas wyzwolenia w maju 1945 roku w budynku wybuchł pożar i spłonęło archiwum serwisu słownego. [1]
Od 1948 roku agencja znalazła się pod wpływem komunistycznej dyktatury i stała się narzędziem propagandy partii rządzącej. Serwis był silnie cenzurowany i wydawano dwa rodzaje: publiczny i niepubliczny, przeznaczony dla wysokich funkcjonariuszy partyjnych i państwowych. Formalnie podlegała rządowi, faktycznie kierował nią komitet centralny Komunistické strany Československa. W drugiej połowie lat pięćdziesiątych serwis eksportowy dotarł aż na Daleki Wschód, do Ameryki Łacińskiej, a później do Afryki, a za granicę nadawano po angielsku, francusku, hiszpańsku i rosyjsku. W latach sześćdziesiątych powstały wydawnictwo Pressfoto, czasopismo 100+1 i agencja reklamowa Made in... [1]
Status prawny i usługi
Agencja została utworzona ustawą nr 517/1992 Sb. Państwo nie odpowiada za jej zobowiązania, a ona za zobowiązania państwa. Według jej stron nie korzysta z dotacji państwowych ani innych środków publicznych i finansuje się ze sprzedaży serwisów informacyjnych. Organem nadzorczym jest Rada agencji wybierana przez Izbę Poselską. Na 1 stycznia 2025 roku agencja miała 256 pracowników, w tym 189 pracowników redakcyjnych, oraz 14 krajowych oddziałów. [2]
W ofercie jest Infobanka z serwisem informacyjnym w języku czeskim i angielskim oraz z archiwum dzienników drukowanych, Fotobanka z ponad pięcioma milionami zdjęć, z których około dwa miliony jest publicznie dostępnych, oraz Videobanka. Spółka zależna Profimedia prowadzi bank zdjęć z 200 milionami zdjęć. Agencja korzysta także z serwisów agencji Reuters, AFP, AP, TASS i DPA. [2]