Muzeum Narodowe

Muzeum Narodowe jest największym muzeum w Republice Czeskiej z siedzibą w Budynku Historycznym przy górnym końcu Placu Wacława w Pradze. Powstało w 1818 roku i zarządza 16 obiektami muzealnymi.

Muzeum Narodowe jest największym muzeum w Republice Czeskiej. Jego główną siedzibą jest Budynek Historyczny przy górnym końcu Placu Wacława w Pradze. W zbiorach instytucji znajduje się ponad 20 milionów przedmiotów. Opiekuje się 16 obiektami muzealnymi w Pradze i poza nią, w których organizuje wystawy stałe i wystawy tematyczne.[2]

Założenie i pierwsze dwa stulecia

Odezwę o założeniu tak zwanego Muzeum Patriotycznego podpisała 15 kwietnia 1818 roku grupa oświeconych szlachciców. Dwa lata później potwierdziły ją rząd wiedeński i monarcha. Powstało Towarzystwo Muzeum Patriotycznego w Czechach, a na jego czele jako pierwszy prezes stanął hrabia Kašpar Maria Sternberg.[2] Do podstaw instytucji należały postawa patriotyczna i zamiar zachowania bogactwa przyrodniczego i historycznego. Muzeum według własnego oświadczenia stało się ośrodkiem czeskiego życia narodowego i miejscem, w którym odbiły się dzieje XX wieku, na przykład rok 1968.[2]

Budynek Historyczny

Godna siedziba przy Placu Wacława powstała dopiero pod koniec XIX wieku. Według projektów Josefa Schulza budowano ją w latach 1885–1891 na koszt czeskiego sejmu krajowego, a kosztowała około dwóch milionów guldenów. Budynek stał się dominantą placu i należy do największych praskich budowli. Ekspozycje były uzupełniane jeszcze długo po zakończeniu budowy.[1]

Przez ponad 120 lat obiektu nie remontowano w istotny sposób i stopniowo popadał w ruinę. Budynek uszkodziły także dwa ataki wojsk, w latach 1945 i 1968. Już w 2011 roku został zamknięty dla zwiedzających ze względów bezpieczeństwa.[1] Rekonstrukcja rozpoczęła się w kwietniu 2015 roku, gdy ingerowano w gotowy projekt, a przetarg się przeciągnął.[1]

Rekonstrukcja

Ze względu na stan awaryjny trzeba było przeprowadzić generalną rekonstrukcję całego budynku. Odrestaurowano 495 wielkowymiarowych okien i 233 drzwi, poprowadzono 1300 km nowych kabli oraz zbudowano sześć wind osobowych i sześć towarowych. Obie sale muzealne otrzymały zadaszenie, budynek zyskał nowoczesne systemy techniczne, a podziemny korytarz połączył go z sąsiednim Nowym Budynkiem Muzeum Narodowego. Powierzchnia wystawiennicza zwiększyła się o około 30 %.[1]

Budynek Historyczny jest narodowym zabytkiem kultury. Odnowa zmierzała więc do wyglądu z 1891 roku, co dotyczyło jaśniejszego odcienia fasady, malowanego przeszklenia stropu nad głównymi schodami, detali panteonu oraz masztów flagowych przy fontannie. Prace restauratorskie przebiegały pod nadzorem specjalistów instytucji Národní památkový ústav. Inwestycja miasta Pragi pozwoliła przekształcić także otoczenie budynku, które muzeum wykorzystuje na wydarzenia kulturalne i wystawy plenerowe.[1]

Na początku października 2018 roku budynek otrzymał pozwolenie na użytkowanie na okres próbny. Koszty rekonstrukcji wyniosły 1 795 334 935 Kč, wliczając VAT, a prace trwały 42 miesiące. Dyrektor generalny Michal Lukeš określił ją jako jedną z największych i najbardziej złożonych rekonstrukcji w dziejach Republiki Czeskiej.[1] Od niedzieli 28 października 2018 roku część budynku miała być dostępna dla publiczności z wystawą Czesko-Słowacka / Słowacko-Czeska oraz wystawą 2 × 100.[1]

Ekspozycje

Po otwarciu budynku miały nastąpić wystawy stałe, wśród nich przyrodnicze ze szkieletowym modelem finwala.[1] Według komunikatu prasowego z 2023 roku w Budynku Historycznym znajdują się ekspozycje Okna do prehistorii z mamutem, Cuda ewolucji z wielorybem oraz ekspozycje poświęcone dziejom Czech.[2] Z okazji 205. rocznicy założenia muzeum zaoferowało 15 kwietnia 2023 roku wstęp wolny do wszystkich swoich obiektów.[2]