Praga 10 to dzielnica w południowo-wschodniej części stolicy o powierzchni około 1900 hektarów, do której należą Vršovice, Strašnice, Malešice, Záběhlice, Michle i część Vinohrad.
Praga 10 to dzielnica stolicy Pragi w jej południowo-wschodniej części. Według jej strony obejmuje obszar o powierzchni około 1900 hektarów, na którym stoi około 7000 domów i 55 000 mieszkań i mieszka około 110 000 mieszkańców.[1]
Obręby ewidencyjne
Nazwy dawnych historycznych gmin Vršovice, Strašnice, Malešice, Záběhlice, Vinohrady i Michle tworzą poszczególne obręby ewidencyjne Pragi 10. Powstały po połączeniu w roku 1960 i po oddzieleniu Pragi 15 w roku 1994. Niektóre obręby należą do dzielnicy w całości, na przykład Vršovice i Malešice, inne tylko częściowo, a jeszcze inne tylko marginalną, prawie niezamieszkaną częścią, na przykład Žižkov, Hloubětín i Hrdlořezy. Dzielnica jako całość jest według własnej strony bardzo młoda, chociaż niektóre z wymienionych gmin mają prawie tysiącletnią historię.[1]
Dzielnice
Vršovice były pierwotnie małą wsią, którą w jedenastym wieku założyła kapituła na Wyszehradzie w Pradze. W roku 1885 stały się miasteczkiem, a w 1902 miastem. Dziś mają 35 tysięcy mieszkańców.[1]
Najstarszy zapis pisemny o Strašnicach pochodzi z dwunastego wieku. Gmina długo zachowywała wiejski charakter, a budować w niej zaczęto dopiero na początku dwudziestego wieku. Do znaczących budowli należy Trmalova vila z roku 1902, dzieło architekta Jana Kotěry. Strašnice mają 37 tysięcy mieszkańców.[1]
Malešice należały według zapisu z roku 1309 do kapituły na Wyszehradzie w Pradze i kapituły św. Wita. Ze starej zabudowy zachowały się późnobarokowa kapliczka w ulicy Na Univerzitním statku i pałacyk z roku 1689. Mieszka w nich 12 tysięcy ludzi.[1]
Część Vinohrad, która należy do Pragi 10, obejmuje głównie zabudowę willową. Znaczną część gruntów zajmują Vinohradská nemocnice i Vinohradský hřbitov, a mieszka w niej 7 tysięcy mieszkańców.[1]
Najważniejszą budowlą starych Záběhlic jest kościół Najświętszej Marii Panny, pierwotnie romańska budowla z dwunastego wieku. Zámek Práče to kompleks budynków, którego jądro pochodzi z drugiej połowy osiemnastego wieku. W latach sześćdziesiątych XX wieku powstało głównie na obrębie Záběhlic rozległe osiedle Zahradní Město.[1]
W Michli występują według dzielnicy wszystkie podstawowe typy zabudowy miejskiej, od secesyjnych kamienic z przełomu XIX i XX wieku i zabudowy ubogich przez domy funkcjonalistyczne pierwszej połowy XX wieku i socjalistyczne osiedla, na przykład Michelską, po strefy przemysłowe i handlowe oraz nowoczesne dzielnice komercyjne.[1]
Status prawny
Ramą reformy samorządu lokalnego po roku 1990 była ustawa konstytucyjna nr 294/1990 Dz.U., którą zniesiono system komitetów narodowych i przywrócono samorząd gmin. Reformę przeprowadziły głównie ustawa nr 367/1990 Dz.U. o gminach, ustawa nr 90/1993 Dz.U. o stolicy Pradze, ustawa nr 425/1990 Dz.U. o urzędach okręgowych i ustawa nr 368/1990 Dz.U. o wyborach do rad gmin.[2]
Praga powstała z mocą od 24 listopada 1990 roku jako gmina, a od 1 stycznia 2000 roku jest także krajem. Jej terytorium dzieli się na dzielnice, które powstały na mocy ustawy nr 418/1990 Dz.U. w miejscach dawnych komitetów narodowych lub zostały na jej podstawie utworzone. Stosunki między miastem a dzielnicami regulują ustawa o stolicy Pradze i Statut stolicy Pragi.[2]
Dzielnica występuje w stosunkach prawnych we własnym imieniu. Działa jako osoba prawna przez Radę Dzielnicy, Zarząd, burmistrza, Urząd i organy specjalne. Rada Dzielnicy może powoływać komisje, a Zarząd komitety. Na zewnątrz dzielnicę reprezentuje burmistrz. Organem nadrzędnym jest Magistrát hlavního města Prahy.[2]