Lipno to zbiornik wodny na Wełtawie na Szumawie, według Turistický spolek Lipenska mający 42 km długości, w którego okolicy leżą osady wspominane od 1281 roku.
Lipno to zbiornik wodny na rzece Wełtawie w południowych Czechach, w krajobrazie Szumawy przy granicy z Austrią i Niemcami. Według Turistický spolek Lipenska zbiornik ma 42 km długości, w najszerszym miejscu 10 km szerokości i bywa też nazywany czeskim morzem.[1]
Sporty wodne i Wełtawa
Na jego powierzchni, jak podaje stowarzyszenie, uprawiają sporty kajakarze, żeglarze, windsurferzy i miłośnicy latawców; dostępne są wypożyczalnie sprzętu oraz rejsy parowcem. Wokół zbiornika znajduje się kilkadziesiąt plaż, częściowo piaszczystych, częściowo trawiastych.[1]
Wełtawa, która zasila zbiornik, jest spławna zarówno powyżej, jak i poniżej zapory. W górnym biegu przepływa przez obszar Parku Narodowego Szumawa. Poniżej zapory tworzy bystrza Čertovy proudy, gdzie odbywają się mistrzostwa Europy w slalomie kajakowym i gdzie kręcono film Rafťáci. Odcinek rzeki od Vyššího Brodu przez Rožmberk w dół biegu stowarzyszenie uznaje za najczęściej odwiedzaną rzekę w Republice Czeskiej.[1]
Przyroda
Górna część regionu Lipensko należy do Parku Narodowego Szumawa, gdzie grzbiety sięgają ponad 1300 metrów nad poziomem morza. Najwyższym szczytem jest Plechý (1378 m), u którego stóp leży Plešné jezero pochodzenia lodowcowego. Koło wsi Stožec zachowały się resztki pierwotnych lasów i stoi tu drewniana Stožecká kaple.[1]
Cały prawy brzeg zbiornika wchodzi w skład Obszaru Chronionego Krajobrazu Szumawa. Na lewym brzegu na północ od Horní Plané leży częściowo dostępny Vojenský újezd Boletice. Według stowarzyszenia w lasach żyją ryś, głuszec, cietrzew i łoś, powoli wraca wilk. W górnej Wełtawie żyją skójka perłorodna i wydra.[1]
Kolarstwo i atrakcje
Według stowarzyszenia w okolicy zbiornika prowadzą najdłuższe czeskie trasy do jazdy na rolkach i do rekreacyjnej jazdy na rowerze. Od Stožca do Lipna nad Vltavou prowadzi kilkadziesiąt kilometrów asfaltowych ścieżek przeznaczonych wyłącznie dla rolkarzy i rowerzystów. Z Jeleních Vrchů do Rožmberka wzdłuż Schwarzenberský plavební kanál, zbiornika i Wełtawy biegnie trasa o długości 70 km, w większości z górki.[1]
Wśród atrakcji stowarzyszenie wymienia Stezka v korunách stromů, Království lesa, dwa całoroczne tory bobslejowe, parki linowe, wieże widokowe, rejsy statków Lipno Line oraz pole do minigolfa w Lipnie nad Vltavou.[1]
Osadnictwo i flisactwo
Najstarsze zapisy o kolonizacji dzisiejszej gminy Lipno nad Vltavou pochodzą z 1281 roku, kiedy wspominane są osady Studené, Plískov, Kobylnice, Slupečná i Petrův mlýn. Osady należały do dóbr rożmberskich i do końca XV wieku przeszły na klasztor cystersów w Vyšším Brodě. Petrův mlýn leży dziś pod lustrem wody zbiornika. Slupečná była do czasu budowy osiedla Lipno samodzielną gminą, a od 1954 roku jest osadą Lipna nad Vltavou.[2]
W 1530 roku w osadach stało według urbarza 28 zasiedlonych domów, a mieszkało tu około 150–170 osób. Po raz pierwszy pojawia się wówczas także samo Lipno z trzema gospodarstwami. Osady leżały na lewym brzegu Wełtawy, która je żywiła, ale podczas wiosennych roztopów także im zagrażała.[2]
Drewno spławiano Wełtawą powyżej dzisiejszego zbiornika już na początku XVI wieku, a w 1530 roku powstał projekt udrożnienia bystrzy Čertovy proudy. W 1575 roku flisactwo stało się wolnym zajęciem, a dla miejscowych chłopów flisactwo stało się głównym zawodem. Przed Čertovymi proudami tratwy rozbierano, a drewno wożono na wołowych zaprzęgach do Vyššího Brodu. Gospodarze w Kramolíně skupili się więc na hodowli wołów pociągowych.[2]