Jaroslav Seifert był czeskim poetą, który w 1929 roku został wykluczony z Komunistická strana Československa, a w 1977 roku należał do pierwszych sygnatariuszy Karty 77.

Jaroslav Seifert, czeski poeta, 1981
Jaroslav Seifert, czeski poeta, 1981Fot.: Hana Hamplová, 1981 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Jaroslav Seifert był czeskim poetą, którego stosunek do ruchu komunistycznego, a później do reżimu normalizacji przeszedł zasadniczą ewolucję. W 1929 roku został wykluczony z Komunistická strana Československa z powodu sprzeciwu wobec kierownictwa Klementa Gottwalda [1]. W 1977 roku został jednym z pierwszych sygnatariuszy Karty 77 [1].

Nagroda Nobla i reakcja reżimu

Na przełomie września i października 1984 roku do Czechosłowacji dotarła wiadomość o przyznaniu Nagrody Nobla Jaroslavowi Seifertowi [1]. Od 1959 roku, kiedy Nagrodę Nobla otrzymał chemik Jaroslav Heyrovský, minęło ćwierć wieku [1]. Komunistyczny reżim zareagował na wyróżnienie Seiferta, według Czeskiego Radia (Český rozhlas), „bardzo chłodną uprzejmością” [1]. Dziennik Rudé právo poinformował o sukcesie poety najpierw dziesięciowierszową notatką na siódmej stronie w rubryce wiadomości zagranicznych, obok artykułów na inne tematy [1]. Dopiero później gazety zaczęły drukować oficjalne gratulacje i przypominać twórczość oraz życie Seiferta [1]. Reżim przy tych okazjach wielokrotnie podkreślał wcześniejszą lewicową twórczość Seiferta i przedstawiał jego poezję jako pokojową, nie wspominając, że poecie chodziło przede wszystkim o wolność wypowiedzi [1].

Stosunek do więzionych pisarzy

W kwietniu 1956 roku Seifert wystąpił na II zjeździe Związku Pisarzy Czechosłowackich, gdzie publicznie wstawił się za pisarzami więzionymi przez komunistyczny reżim [1]. W zjeździe uczestniczył wówczas także prezydent Antonín Zápotocký [1]. W swoim wystąpieniu Seifert wypowiedział zdanie: „Jeśli prawdę przemilczy ktoś inny, może to być manewr taktyczny. Jeśli prawdę przemilczy pisarz, kłamie!” [1] Wystąpienie zakończył postulatem, aby wezwać uciszonych pisarzy do współpracy i aby obecni pamiętali o losie uwięzionych kolegów [1].

Zachowane nagrania

Według Czeskiego Radia archiwum radiowe dotyczące Seiferta jest „skąpe”, podobnie jak w przypadku Jaroslava Heyrovskiego [1]. Radio wyemitowało znacznie więcej audycji „o nim” niż „z nim” [1]. Do cennych zachowanych materiałów należy nagranie wystąpienia Seiferta na II zjeździe Związku Pisarzy Czechosłowackich z kwietnia 1956 roku [1].

Źródła

  1. Český rozhlas