Jan Nepomucen jest czeskim świętym i męczennikiem, pochowanym w srebrnym nagrobku w Archikatedrze Świętych Wita, Wacława i Wojciecha w Pradze. Według przekazywanej opowieści zginął za panowania Wacława IV po tym, jak został zrzucony z Mostu Karola do Wełtawy.
Jan Nepomucen jest czeskim świętym i męczennikiem, którego ciało spoczywa w Archikatedrze Świętych Wita, Wacława i Wojciecha na Zamku Praskim. Jego uroczystość obchodzi się w katedrze co roku 16 maja, a cześć dla niego sięga według katedry na różne kontynenty [1].
Opowieść o jego śmierci
Według audycji Czeskiego Radia z 2016 roku opowieść sięga czasów panowania Wacława IV, kiedy przez Europę przetaczała się schizma papieska, miasto nawiedziła epidemia dżumy, a prałaci kościelni popadali w spory z władcą. Od dawna przekazywana wersja głosi, że Jan Nepomucen odmówił zazdrosnemu królowi wyjawienia, co powierzyła mu królowa na spowiedzi. Wacław IV kazał go aresztować i torturować, osobiście był przy torturach obecny, a pobitego księdza kazał następnie zrzucić do Wełtawy [2].
Co w opowieści odpowiada rzeczywistości, a co jest późniejszym mitem, analizuje w cyklu Jak to bylo doopravdy historyk Jiří Rak [2].
Atrybuty i miejsca związane z kultem
Do jego kultu należy pięć gwiazd, będących jego atrybutem, kościół jego imienia na Hradczanach oraz rzeźba Brokoffa na Moście Karola [2]. Miejsce, z którego świętego zrzucono do rzeki, upamiętnia na balustradzie mostu krzyżyk oraz barokowa kratka z brązową rzeźbą ciała w rzece [1].
Srebrny nagrobek w katedrze
Grób znajduje się w obejściu prezbiterium katedry. Tworzy go sarkofag ze srebra, na którym klęczy rzeźba świętego w otoczeniu postaci aniołów, a nad nim wisi baldachim z mnóstwem wiecznych lampek. Ciało świętego w kanonickim stroju chórowym leży w kryształowej trumnie wstawionej do sarkofagu. Marmurową balustradę zdobią srebrne wazy i świeczniki, a na cokole znajdują się brązowe płaskorzeźby, wśród nich scena zrzucania ciała z Mostu Karola [1].
Impuls do budowy wyszedł od cesarza Karola VI i cesarzowej Elżbiety Krystyny, rodziców Marii Teresy. Cesarzowa była w 1721 roku obecna w Pradze na uroczystościach beatyfikacyjnych, a cesarz u papieża wstawiał się za przyspieszeniem kanonizacji. Po koronacji na króla czeskiego w 1723 roku oboje wielokrotnie odwiedzali grób i prosili o męskiego następcę. Zbiórka na mauzoleum przyniosła 115 000 złotych reńskich [1].
Wykonanie przejął w 1736 roku wiedeński złotnik Josef Würth. Sarkofag z czystego srebra z draperią, rzeźbami świętego i aniołów oraz dwoma tabernakulami powstał według projektu rzeźbiarza Antonia Corradiniego z Wenecji i architekta z Wiednia Josefa Emanuela Fischera von Erlacha [1].
Cześć dzisiaj
Katedra podaje, że nagrobek zachował się mimo kilku ciężkich okresów w dziejach Czech i że uchroniła go według niej powaga świętego, dla którego powstał. Podczas uroczystości w maju odwiedzili Papieskie Kolegium Nepomucenum w Rzymie czciciele świętego z Filipin [1].