Znojmo jest dawnym miastem królewskim i twierdzą graniczną na południu Moraw, dziś drugą co do wielkości miejscowością Kraju południowomorawskiego i gminą o rozszerzonych kompetencjach.
Znojmo rozciąga się na pograniczu południowych Moraw i Dolnej Austrii. Według Sdružení historických sídel Čech, Moravy a Slezska było po Brnie i Ołomuńcu trzecim historycznym ośrodkiem Moraw, a dziś jest drugą co do wielkości miejscowością w Kraju południowomorawskim [1]. Miasto jest bramą wjazdową do Parku Narodowego „Podyje” [1].
Historia
Obszar dzisiejszego miasta był zasiedlony już we wczesnym paleolicie, a od przybycia Słowian na Morawy w VI wieku osadnictwo jest nieprzerwane [1]. W IX wieku powstał na Hradišti warowny gród górski należący do Państwa wielkomorawskiego [1]. W pierwszej połowie XI wieku centrum administracyjne i duchowe przeniosło się na przeciwległą ostrogę, gdzie powstał zamek jako siedziba księcia przemyślidzkiego oraz wielki kościół parafialny, rotunda Najświętszej Marii Panny, później poświęcona świętej Katarzynie [1]. Około roku 1100 zbudowano pierwotny kościół świętego Mikołaja [1].
Wsie powstałe na podgrodziu zostały przed rokiem 1226 otoczone murami i w tym roku król Przemysł Ottokar I podniósł je do rangi miasta królewskiego [1]. Na południe od miasta, przy brodzie przez rzekę Dyje, w roku 1190 założono klasztor norbertanów [1]. Do nowo założonego miasta zapraszano niemieckich kolonistów, a swoją gminę utworzyli tu także Żydzi [1]. W XIII wieku do miasta przybyli przedstawiciele zakonów, minoryci, dominikanie i klaryski [1]. Po bitwie na Morawskim Polu czeski król Przemysł Ottokar II został w latach 1279–1297 tymczasowo pochowany w znojemskim klasztorze minorytów [1].
Miasto dzięki poparciu panującego rodu królewskiego rozwijało się i bogaciło dalej oraz było stopniowo ufortyfikowane systemem murów i wież [1]. Postać twierdzy zachowało do przełomu XVIII i XIX wieku, kiedy części murów zlikwidowano i zabudowa zaczęła rozprzestrzeniać się także poza średniowieczny rzut [1]. W XIX wieku nastąpił nowy etap budowlany: powstała aleja okalająca z założeniem parkowym oraz okrągły plac, od którego odchodzi siedem ulic stopniowo zabudowywanych blokami domów mieszkalnych [1]. Nowa zabudowa powstawała na miejscu dawnych winnic, dzięki czemu rozległych rozbiórek uniknęło historyczne centrum, w którym zachowało się wiele budowli z różnych epok stylowych [1].
Do powstającej Czechosłowacji Znojmo zostało przyłączone po zajęciu przez wojsko czechosłowackie 18 grudnia 1918 roku [1]. W roku 1938 zostało przyłączone do Rzeszy Wielkoniemieckiej, po II wojnie światowej ponownie stało się częścią Czechosłowacji [1].
Z czego słynie Znojmo
Źródło podaje, że Znojmo ma najbardziej spójną kolekcję renesansowych kamienic mieszczańskich w całej Republice Czeskiej [1]. Miasto jest także kojarzone z produkcją ogórków kiszonych oraz z uprawą winorośli i owoców, a dziś jest prezentowane w ofercie turystycznej jako „miasto pełne historii i miasto wina” [1].
Pozycja i administracja
Do końca roku 2002 Znojmo było siedzibą urzędu powiatowego. Po zniesieniu urzędów powiatowych i reformie administracji publicznej od roku 2003 jest gminą o rozszerzonych kompetencjach, której obwód administracyjny obejmuje 111 gmin, oraz gminą z upoważnionym urzędem gminy dla 78 gmin [1]. Miasto składa się wewnętrznie z dziewięciu części miejscowych i dziesięciu obrębów katastralnych [1]. Centrum miasta jest miejskim rezerwatem zabytkowym [1].
Pod względem komunikacyjnym Znojmo jest połączone drogami pierwszej klasy z Pragą, Brnem i Wiedniem, osobowy ruch kolejowy jest najintensywniejszy w kierunku Wiednia, Igławy i Břeclavi [1].