Synagoga Hiszpańska znajduje się przy ulicy Dušní w Pradze, w sąsiedztwie kościoła św. Ducha oraz skweru z pomnikiem Franza Kafki autorstwa Jaroslava Róny. Jest najmłodszą synagogą dawnej praskiej Dzielnicy Żydowskiej [1]. Została zbudowana w 1868 roku na miejscu Starej Szkoły, najstarszego domu modlitwy w getcie, jako świątynia Towarzystwa Kultu Reformowanego [1][2].
Historia
Na miejscu dzisiejszej synagogi stała pierwotnie Stara Szkoła, zwana Altschul, którą rozebrano w 1867 roku [1][2]. Nowy budynek zaprojektowali architekci Vojtěch Ignác Ullmann i Josef Niklas, a budową kierował Jan Bělský [1][2]. W latach 1882–1883 powstał mauretański wystrój według projektu Antonína Bauma i Bedřicha Münzbergera [1][2].
W 1935 roku dobudowano funkcjonalistyczną przybudówkę z zimową salą modlitewną, zaprojektowaną przez architekta Karela Pecánka [1][2]. W czasie drugiej wojny światowej synagoga służyła jako magazyn zagrabionego mienia [1][2]. Od 1955 roku znajduje się pod opieką Muzeum Żydowskiego w Pradze [1][2]. Przeszła remonty w latach 1958–1959 oraz 1995–1998, po których została ponownie udostępniona zwiedzającym [1][2].
Wygląd i wystrój
Budynek ma kwadratowy rzut z kopułą i wbudowanymi galeriami [1][2]. Nazwę zawdzięcza wystrojowi w stylu mauretańskim, inspirowanemu hiszpańską Alhambrą [1][2]. Wnętrze zdobią złocenia, witraże i sztukateryjne ornamentalne arabeski [1][2]. Dominującym elementem jest Aron ha-kodesz ukształtowany na kształt mihrabu [1][2]. Na południowej galerii umieszczono organy, które według źródła nadają przestrzeni wyjątkową akustykę [1][2].
Źródło podaje, że synagoga nigdy nie służyła gminie sefardyjskiej ani obrządkowi sefardyjskiemu, choć mogłoby się tak wydawać na podstawie jej nazwy [1][2]. Synagoga w Příbramie była według źródła pomniejszoną kopią praskiej Synagogi Hiszpańskiej [1][2].
Postacie związane z tym miejscem
Miejsce jest związane z nazwiskiem Františka Škroupa, autora muzyki do hymnu Czech, który grał na organach w Starej Szkole, poprzedniczce dzisiejszej synagogi [1][2].
Obecne wykorzystanie
Synagoga Hiszpańska jest dziś częścią trasy zwiedzania Praskiej Dzielnicy Żydowskiej [1][2]. Mieści się w niej stała wystawa zatytułowana Żydzi w ziemiach czeskich w XIX–XX wieku, poświęcona emancypacji Żydów, ruchowi czesko-żydowskiemu i syjonistycznemu, aferze Hilsnera, przebudowie Dzielnicy Żydowskiej, Zagładzie oraz powojennej odbudowie życia żydowskiego [1][2]. Wystawa przedstawia postacie takie jak Franz Kafka, Sigmund Freud i Gustav Mahler oraz obejmuje chanukiję z 1785 roku z podobizną Josefa II. i mapę zabytków żydowskich Czech i Morawy [1][2].
Synagoga jest według źródła także popularnym miejscem koncertów muzyki kameralnej i innych wydarzeń kulturalnych [1][2]. Angielska wersja strony podaje, że na terenie obiektu dostępne są kasa, sklep muzealny i toalety [2].
Status
Od 1955 roku synagoga znajduje się pod opieką Muzeum Żydowskiego w Pradze [1][2].