Sigmund Freud był lekarzem i twórcą psychoanalizy, urodzonym 6 maja 1856 roku w Příborze, który większość życia przepracował w Wiedniu, a w 1938 roku wyjechał do Londynu.
.jpg)
Sigmund Freud urodził się 6 maja 1856 roku w Příborze jako syn Jakuba i Amalii Freudów.[1] Rodzina mieszkała w podnajmie w domu nr 117 przy ulicy Zámečnická u Jana Zajíca, gdzie ojciec Freuda prowadził sklep z tekstyliami i był członkiem cechu sukienników.[1] Małym Sigmundem opiekowała się czeska niania, którą później często wspominał i która prawdopodobnie nazywała się Monika Zajícová.[1] W Příborze spędził tylko pierwsze trzy lata życia, mimo to zachował związek z miastem i w 1872 roku jako gimnazjalista wrócił, by odwiedzić przyjaciela Emila Flussa, z którym potem korespondował przez całe życie.[1]
Wiedeń i kariera lekarska
W 1859 roku rodzina przeniosła się do Wiednia.[1] Dzięki oszczędności matki Freud mógł mimo kłopotów egzystencjalnych ojca ukończyć gimnazjum i uniwersytet i krótko zajmował się chorobami wewnętrznymi, zanim przeszedł do psychiatrii u profesora Meynerta.[1] Po mianowaniu docentem wyjechał w 1885 roku do Paryża, gdzie asystował psychiatrze Jeanowi Charcotowi.[1] Po powrocie z Paryża ożenił się 14 września 1886 roku z Marthą Bernays, z którą po czteroletniej znajomości miał sześcioro dzieci, trzech synów i trzy córki, które według własnych słów uważał za „swoją dumę i bogactwo”.[1]
Powstanie psychoanalizy
W swojej praktyce klinicznej Freud skupił się na badaniu nieświadomości, a u pacjentów początkowo stosował leczenie hipnozą.[1] W poszukiwaniu przyczyn histerii współpracował i korespondował z psychiatrami Hippolytem Bernheimem, Josefem Breuerem i Wilhelmem Fliessem.[1] W 1896 roku po raz pierwszy użył pojęcia psychoanaliza, które zdefiniował jako naukę badającą ukryte procesy psychiczne i impulsy popędowe w podświadomości.[1] Jego teoria miała zwolenników i przeciwników; do jej rozpowszechnienia przyczyniło się pierwsze międzynarodowe spotkanie psychoanalityków w Salzburgu w 1908 roku, po którym wprowadzono dwuletnie kongresy tej dziedziny w różnych krajach.[1] Na kolejnym spotkaniu w Norymberdze w 1910 roku powołano Międzynarodowe Towarzystwo Psychoanalityczne, którego pierwszym przewodniczącym został szwajcarski psychiatra Carl Gustav Jung.[1] Według muzeum w miejscu urodzenia w Příborze Freud jest autorem dzieła Objaśnianie marzeń sennych, w którym pokazał, że sny niosą znaczenie i odzwierciedlają ludzkie pragnienia, obawy i wspomnienia.[2]
Uznanie i osobiste straty
W 1930 roku otrzymał Nagrodę Goethego za osiągnięcia naukowe w tej dziedzinie.[1] Rok wcześniej, w 1931 roku, odsłonięto mu tablicę pamiątkową na domu urodzenia w Příborze; ze względu na zaawansowane stadium nowotworu nie wziął osobiście udziału w odsłonięciu, a zaproszenie przyjęła jego córka Anna.[1] Freud w ciągu lat zmagał się także z osobistymi stratami: w 1896 roku zmarł mu ojciec, w 1920 roku córka Zofia, trzy lata później wnuk, a w 1930 roku matka Amalia, z którą według źródła zawsze łączyła go silna więź.[1] Dwaj jego synowie w czasie pierwszej wojny światowej poszli walczyć na front.[1]
Emigracja z Wiednia
Wraz z nadejściem faszyzmu Freud ze względu na żydowskie pochodzenie nie czuł się w Austrii bezpieczny.[1] Po interwencjach przyjaciół u Adolfa Hitlera pozwolono mu w 1938 roku przeprowadzić się z Wiednia do Londynu, do czego przyczyniło się także przesłuchanie jego córki Anny przez gestapo.[1] Za wyjazd z Austrii musiał zapłacić tak zwany podatek od opuszczenia Rzeszy w wysokości 12 000 guldenów holenderskich, którego sumę przekazała mu jego przyjaciółka i wielbicielka Marie Bonaparte.[1]
Dom urodzenia w Příborze
Dom nr 117 przy ulicy Zámečnická w Příborze został w 2006 roku zrekonstruowany i powrócił swoją architekturą do postaci z połowy XIX wieku.[2] Według informacji miasta Příbor obiekt jest jedynym domem dawnej ulicy, który przetrwał wyburzenia w latach 60. i 70. XX wieku właśnie dzięki nazwisku Freuda, i jest dziś zabytkiem kultury.[2] Budynek służy jako muzeum Sigmunda Freuda z ekspozycją zatytułowaną Dom snów, która według operatora jest interaktywna i opiera się na późniejszych tekstach Freuda oraz wspomnieniach z dzieciństwa, ponieważ z jego wczesnych lat w domu nie zachowało się nic poza murami.[2] Ekspozycję stworzyli Jakub Deml i Zdeněk Durdil, a uzupełnia ją wersja angielska dla zagranicznych odwiedzających.[2] Wcześniej w domu zainstalowana była ekspozycja Muzeum myślenia, której autorką była prawnuczka Freuda Jane McAdam Freud i która artystycznie przedstawiała pojęcia ego, superego i id.[2] Według danych na stronie muzeum jest ono otwarte codziennie z wyjątkiem poniedziałków od 9:00 do 17:00 z przerwą południową od 12:00 do 12:30, bilet dla dorosłych kosztuje 80 koron, dla emerytów i studentów 50 koron, dla dzieci od 7 do 15 lat 50 koron, a bilet rodzinny 180 koron.[2]