Příbram to miasto w środkowych Czechach, którego dzieje sięgają początku XIII wieku i są związane z biskupstwem i arcybiskupstwem praskim.
Příbram to miasto, którego powstanie i wczesny rozwój są według historii przedstawionej na stronie miasta związane z terytorium pierwotnie należącym do dóbr możnego Hroznaty, założyciela klasztoru premonstratensów w Teplá. Miejsce leżało w krajobrazie podgórskim o mniej urodzajnej glebie, którą jednak od dawna poszukiwali górnicy srebra i żelaza dzięki tutejszej budowie geologicznej terenu.[1]
Początki osadnictwa i dobra biskupie
Dobra noszące nazwę Příbram należały na początku XIII wieku do Hroznaty, który większość swego majątku przekazał klasztorowi w Teplá, założonemu w 1193 roku. Příbram leżała daleko od centrum zainteresowań Hroznaty, za to znajdowała się w dogodnym miejscu dla biskupa praskiego, który budował jednolitą organizację administracyjną w kraju i potrzebował miejsc na nocleg w podróżach do dalszych części diecezji. Příbram leżała mniej więcej w połowie drogi między Pragą a południowo-zachodnim pograniczem.[1]
W 1216 roku biskup praski Ondřej kupił od klasztoru w Teplá dobra zwane Příbram i zaczął tu budować jedną ze swych włości. W pobliżu siedziby biskupiej powstawało miasteczko z prawem targu i kościołem świętego Jakuba, które stało się centrum dóbr z kilkoma przyległymi wsiami.[1]
Najazdy, spustoszenie i odnowa
Po śmierci króla Przemysła Ottokara II w 1278 roku w kraju wybuchły wieloletnie wewnętrzne niepokoje, w czasie których napadano na dobra kościelne. W kwietniu 1289 roku Příbram została złupiona, część mieszkańców została zabita lub uprowadzona, a na początku czerwca tego samego roku nastąpił kolejny najazd. Rozmiar szkód był taki, że biskup musiał do spustoszonego miasta sprowadzić nowych osadników, i to w latach 1290 lub 1291. Na czele nowych osadników stał lokator imieniem Přemysl, który następnie został wójtem odnowionego miasteczka. Jest to pierwszy znany z imienia przedstawiciel samorządu w Příbrami. Po tej odnowie nastąpił dłuższy okres spokoju i rozwoju gospodarczego.[1]
Czasy arcybiskupa Arnošta z Pardubic
Pierwszy arcybiskup praski Arnošt z Pardubic, który sprawował urząd w latach 1343–1364, kazał wybudować w Příbrami nowy kamienny zameczek, w którym sam często przebywał. Na przedmieściu założył szpital z drugim kościołem, poświęconym świętemu Janowi. Dobra arcybiskupie w tym czasie powiększały się o kolejne wsie, a miasteczko pod zamkiem zyskiwało na znaczeniu, liczba zagród mieszczańskich zbliżała się do osiemdziesięciu. Już w XIV wieku w mieście działała szkoła. W 1406 roku arcybiskup wydał dokument, w którym potwierdził pewność prawną mieszczan.[1]
Ludność była w większej części czeska, w mieście i okolicy żyła jednak także niemiecka społeczność górników rudy srebra. Powodzenia i niepowodzenia wydobycia sprawiały, że górnicy na miejscu często się zmieniali i tworzyli odrębną grupę, która nie łączyła się z osiadłym mieszczaństwem.[1]
Reformacja husycka
Reformacja husycka znalazła w czeskiej Příbrami oddźwięk wśród ludności. W wyniku rewolucji religijnej opróżniła się praska stolica arcybiskupia i miasto pozostało tym samym bez swego dotychczasowego pana.[1]