Slavonice to renesansowe miasto w Kraju południowoczeskim na pograniczu Czech, Moraw i Austrii, od 1961 roku miejski rezerwat zabytkowy.
Slavonice leżą na pograniczu trzech historycznych krain: Czech, Moraw i Austrii. Do 1960 roku należały do południowo-zachodnich Moraw, po reformie administracyjnej przyłączono je do Kraju południowoczeskiego. Miejskim rezerwatem zabytkowym ogłoszono je w 1961 roku.[2]
Dzieje
Pierwsza wzmianka o pogranicznej osadzie pochodzi z 1260 roku, o mieście można mówić od 1277 roku, kiedy władca Przemysł Ottokar II umacniał ośrodki pogranicza. Ludność tworzyli od XII wieku głównie niemieccy koloniści. Od XIII wieku miasto należało do panów z Hradca, z rodu Witkowców.[1][2] W 1423 roku bez powodzenia oblegały je wojska husyckie Jana Hvězdy z Vícemilic.[1]
W XVI wieku nastąpił rozkwit. Od 1560 roku Slavonice były siedzibą urzędu pocztowego na trasie Wiedeń – Praga, co sprzyjało handlowi. Silny patrycjat doprowadził do rozwoju budownictwa i przebudowy wszystkich domów przy obu rynkach; renesansowy charakter miasta zachował się.[1][2] W 1575 roku w mieście było 156 domów mieszczańskich, w tym 28 na przedmieściu. Po wojnie trzydziestoletniej, po 1624 roku, ze 164 domów 73 stały puste lub były spalone. W latach 1680–1681 miasto nawiedziła dżuma, a w 1750 roku wielki pożar.[1][2] Pod koniec XVIII wieku główny czesko-austriacki szlak handlowy skupił się na Znojmo i Igławie, a Slavonice pozostały na peryferiach.[1]
Od połowy XIX wieku należały do starostwa powiatowego w Dačicach; w 1911 roku powstał tu okręg sądowy Slavonice z 27 gminami. Pod koniec XIX wieku wykształciła się silna gmina żydowska, która stała się siłą napędową przemysłu włókienniczego. Większość mieszkańców stanowili Niemcy. Po powstaniu Czechosłowacji w 1918 roku podjęto nieudaną próbę przyłączenia do Austrii. Na początku października 1938 roku po dyktacie monachijskim Slavonice zajęto i włączono do powiatu (Landrat) Waidhofen an der Thaya.[1]
Po drugiej wojnie światowej nastąpiło wysiedlenie ludności niemieckiej, najpierw w maju i czerwcu 1945 roku w sposób żywiołowy, w 1946 roku oficjalnie. Przybyli nowi czescy osadnicy z pobliskich miast i wsi. Po lutym 1948 roku i zamknięciu granic miasto pozostawało w izolacji przez około czterdzieści lat, nowy rozwój umożliwił dopiero rok 1989.[1][2]
Zabytki
Oba rynki powstały dzięki średniowiecznej zabudowie domami mieszczańskimi na długich parcelach z wąskimi podwórzami. Pomiędzy nimi stoi kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z wieżą miejską, zbudowaną w latach 1503–1549. Kościół jest trójnawową bazyliką, wznoszoną od połowy XIV wieku do 1521 roku. Od końca XV wieku w okolicy powstało wiele stawów.[2]
Strona internetowa miasta cytuje architekta Davida Vávrę, według którego największym atutem miasta jest zatrzymany czas, którego skutki są zarazem jego największą słabością.[2]