Kutná Hora to średniowieczne miasto górnicze i mennicze w Kraju środkowoczeskim, którego historyczne centrum z kościołem św. Barbary i katedrą Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Sedlcu od 1995 roku znajduje się na liście UNESCO.

Kutná Hora, 2011
Kutná Hora, 2011Fot.: Laima Gūtmane (simka…, 2011 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kutná Hora to miasto w Kraju środkowoczeskim, które powstało ze skupiska średniowiecznych osad wokół kopalń i hut. Według Sdružení historických sídel Čech, Moravy a Slezska jako wielka aglomeracja przemysłowa i królewskie miasto górnicze z mennicą stało się wkrótce drugim miastem po Pradze i miastem rezydencjonalnym czeskich królów.[2] Historyczne centrum miasta z kościołem św. Barbary i katedrą Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Sedlcu jest od 1995 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.[1][2]

Srebro i miasto królewskie

Według opisu UNESCO Kutná Hora rozwinęła się dzięki wydobyciu srebra. W XIV wieku stała się miastem królewskim z zabytkami, które symbolizowały jej dobrobyt.[1] Wydobycie prowadzono także pod ziemią: ręcznie wykute wyrobiska sięgały miejscami głębokości około 600 m. Pod ziemią zachowały się również archeologiczne ślady działalności człowieka od epoki brązu po same początki wydobycia srebra.[2] W kondygnacjach domów mieszczańskich znajduje się według stowarzyszenia ponad czterdzieści drewnianych obudów wyrobisk z wydobycia z lat 1437–1495.[2]

Miejski rezerwat zabytkowy

Miejski rezerwat zabytkowy leży nad doliną rzeczki Vrchlice. Część wschodnia nazywa się Dolní město, część zachodnia, kończąca się nad ostrogą, znana jest jako Horní město. Stoi w niej większość zabytkowych budowli.[2] Stowarzyszenie podaje, że bogactwo miasta tworzą dwa kościoły romańskie, dwie katedry, pięć kościołów gotyckich i jeden barokowy, trzy klasztory, ponad czterdzieści rzeźb, grup rzeźbiarskich i kapliczek oraz 278 domów mieszczańskich wpisanych jako zabytki kultury.[2] Według UNESCO budowle te są częścią dobrze zachowanej średniowiecznej zabudowy miejskiej z wieloma domami prywatnymi.[1]

Kościół św. Barbary i inne budowle

UNESCO określa kościół św. Barbary jako dzieło późnego gotyku, które wpłynęło na architekturę Europy Środkowej.[1] Według stowarzyszenia jego architektura odzwierciedla dążenie pokoleń mieszkańców miasta Kutná Hora w latach 1380–1550 do ozdobienia miasta budowlą, która byłaby symbolem ich zamożności.[2]

Wraz z kościołem św. Barbary panoramę królewskiego miasta górniczego tworzą budynek kolegium jezuickiego, Hrádek, kościół św. Jakuba i Vlašský dvůr.[2] Najstarsze części Vlašský dvůr pochodzą z początku XIV wieku. Pod koniec XIX wieku przeszedł puryzujące przeróbki, ale według stowarzyszenia zachował ślady działalności kopalń i mennicy.[2] Kościół św. Jakuba z XIV wieku ma wyposażenie sięgające w większości późnego gotyku. Barokowy budynek dawnego kolegium jezuickiego z barokowym szeregiem rzeźb otrzymuje według stowarzyszenia nowe zastosowanie jako przestrzeń wielofunkcyjna instytucji České muzeum výtvarných umění. Hrádek jest przykładem siedziby średniowiecznego przedsiębiorcy górniczego, a jego wnętrza są częścią ekspozycji instytucji České muzeum stříbra.[2]

Sedlec

Klasztor cystersów z katedrą Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny należy do dziejów i urbanistyki miasta Kutná Hora. Jest wynikiem działalności budowlanej cystersów w XII–XIV wieku oraz pracy, jaką w XVIII wieku wykonał Jan Blažej Santini Aichel, który połączył odnowę gotyckiej budowli z nowymi elementami gotyku barokowego.[2] UNESCO podaje, że katedra w Sedlcu została odnowiona zgodnie z barokowym gustem początku XVIII wieku i podobnie jak kościół św. Barbary wpłynęła na architekturę Europy Środkowej.[1] Katedra i pobliska piętrowa kaplica Kostel Všech svatých wraz z Kostnicą należą według stowarzyszenia do najczęściej odwiedzanych zabytków miasta.[2]

Źródła

  1. UNESCO World Heritage Centre (Kutná Hora: historické jádro města)
  2. Sdružení historických sídel Čech, Moravy a Slezska (profil města)