Kościół św. Barbary to późnogotycki kościół w mieście Kutná Hora, wpisany od 1995 roku na Listę światowego dziedzictwa UNESCO wraz z historycznym centrum miasta i katedrą w Sedlcu.
Kościół św. Barbary to późnogotycka budowla typu katedralnego w mieście Kutná Hora w Kraju środkowoczeskim. Jest wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, i to wraz z historycznym centrum miasta oraz katedrą w Sedlcu pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela.[1] Národní památkový ústav podaje, że centrum dawnego królewskiego miasta górniczego oraz oba kościoły figurują na liście od 1995 roku.[2]
Wezwanie i znaczenie dla miasta
Kościół nosi imię świętej Barbary, wczesnochrześcijańskiej męczennicy. Ludzie wzywają ją jako pomocnicę w potrzebie i orędowniczkę dobrej śmierci, jest też patronką ludzi o niebezpiecznych zawodach, zwłaszcza górników.[1] Według oficjalnej strony kościoła to właśnie górnicy najbardziej przyczynili się do rozkwitu średniowiecznego miasta i do budowy katedry, którą poświęcili swojej opiekunce.[1] Miasto Kutná Hora zyskało dzięki bogatym złożom srebra w okolicy i królewskiej mennicy we Vlašský dvůr przydomek „skarbnica Królestwa Czeskiego”.[2] Rozwój miasta osiągnął szczyt pod koniec XV wieku i w tym czasie założono kościół poświęcony patronce górników, określany jako architektonicznie najważniejszy w mieście Kutná Hora.[2]
Dzieje budowy
Początki budowy sięgają drugiej połowy XIV wieku i są związane z parlerowską lożą budowlaną. Do jej pracy nawiązali inni artyści i budowniczowie, między nimi Benedikt Ried. Jest wymieniany jako autor empory, czyli wewnętrznej galerii na piętrze, a także koncepcji dachów namiotowych i sklepienia o układzie okrężnym w głównej przestrzeni.[1]
W połowie XVI wieku w kopalniach w Kutná Hora skończyło się srebro i budowę trzeba było tymczasowo zakończyć.[1] Kolejne stulecia przyniosły rekonstrukcje i wymiany wyposażenia, głównie w duchu barokowym. Dzisiejsza postać kościoła powstała na przełomie XIX i XX wieku podczas rozległej regotyzacji i ogólnej odnowy.[1] Od połowy XVI wieku według Národní památkový ústav w mieście zaznaczała się stagnacja, która w pełni ujawniła się w XVII wieku.[2]
Wystrój i wyposażenie
Kościół jest galerią przede wszystkim gotyckich fresków i sztuki kamieniarskiej, ale ślady zostawiły w nim wszystkie pokolenia.[1] W nawie głównej stoi renesansowa ambona z barokową okładziną. Jezuici zakupili do kościoła dużą liczbę barokowych ołtarzy, rzeźb i obrazów.[1]
Na początku XX wieku fundatorzy neogotyckiej odnowy kazali ozdobić witrażami dużą część okien. Malarz František Urban przedstawił na nich motywy chrześcijańskie oraz ważne wydarzenia swoich czasów.[1] W 2014 roku powstała jak dotąd ostatnia ingerencja artystyczna, witraż ze świętą Agnieszką Czeską w ostatnim przejrzystym oknie nawy południowej.[1]
Kutná Hora jako zabytek światowego dziedzictwa
Do symbolicznych budowli miasta Kutná Hora Národní památkový ústav zalicza oba główne kościoły, czyli kościół św. Barbary i katedrę w Sedlcu, a także kościół św. Jakuba, Vlašský dvůr i kolegia jezuickie.[2] Status zabytku światowego dziedzictwa pomógł według niego miastu w odnowie większości ważnych zabytków.[2]