Kolín to miasto w Kraju środkowoczeskim po obu brzegach Łaby, około 60 kilometrów na wschód od Pragi.
.jpg)
Kolín leży w Kraju środkowoczeskim około 60 km na wschód od Pragi, po obu brzegach Łaby w miejscu, gdzie rzeka zmienia kierunek biegu z zachodniego na północny [1]. Miasto znajduje się na skraju Niziny Połabskiej, należącej do Středolabské tabule, podczas gdy od południa i zachodu sięgają do niego wypustki Wyżyny Czeskomorawskiej [1]. Jego centrum stoi na skalnej ostrodze na lewym brzegu rzeki [1]. W okolicy rozciągają się lasy łęgowe, między innymi chroniona lokalizacja Veltrubský luh [1]. Według danych Sdružení historických sídel Čech, Moravy a Slezska Kolín ma powierzchnię 35 km², średnią wysokość nad poziomem morza 220 metrów i mieszka w nim około 33 tysięcy mieszkańców [1].
Założenie i średniowieczny rozwój
Królewskie miasto Kolín powstało przed rokiem 1261, prawdopodobnie z inicjatywy króla Přemysla Otakara II, choć osadnictwo w okolicy sięga już czasów prehistorycznych [1]. Władcy nadawali miastu przywileje, dzięki którym przeprowadzali się tu zarówno niemieccy koloniści, jak i ludność czeska, przyciągana między innymi pobliskimi złożami srebra koło Kutná Hora [1]. Od XIV wieku mieszkała tu także społeczność żydowska, która stopniowo się powiększała [1].
Plan średniowiecznego Kolína odpowiadał innym miastom założonym przez Přemysla Otakara II: prostokątna sieć ulic otoczona murami otaczała rozległy rynek, dziś nazywany Karlovo náměstí [1]. Na południowo-wschodnim skraju miasta na wzniesieniu stał Chrám sv. Bartoloměje, a na przeciwnym, północno-zachodnim końcu nad Łabą znajdował się klasztor dominikanów, który upadł podczas wojen husyckich [1]. W jego miejscu husycki hetman Bedřich ze Strážnice kazał zbudować mały zamek zwany Lapis refugii, który w drugiej połowie XVI wieku przebudował ród panów ze Žerotína na renesansowy zamek [1]. Žerotínowie z czasem stracili zamek, ponieważ cesarz Rudolf II nie przedłużył im jego zastawu, a dobra były następnie wielokrotnie zastawiane przez komorę królewską kolejnym właścicielom [1].
Ludność czeska i znaczenie gospodarcze
Już w czasie wojen husyckich w Kolínie przeważyła ludność czeska [1]. Dzięki położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych miasto stało się gospodarczym i kulturalnym centrum środkowego Połabia [1].
Wojna trzydziestoletnia i okres po bitwie na Białej Górze
W XVII wieku rozwój miasta przerwała wojna trzydziestoletnia [1]. Po klęsce powstania stanowego w 1620 roku Kolín dotknęły konfiskaty po bitwie na Białej Górze i czasowa utrata praw miejskich [1]. Stopniowo narastał nacisk na rekatolicyzację, z powodu którego część niekatolickiej ludności udała się na emigrację [1]. Miasto było w czasie wojny kilkakrotnie zajmowane przez wojska, szczególnie w pamięci mieszkańców pozostało rabowanie przez żołnierzy szwedzkiego generała Torstensona w 1643 roku [1].
Odbudowa powojenna i barok
Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej w 1648 roku Kolín otrząsał się ze szkód tylko powoli, liczba mieszkańców spadła do około jednej trzeciej stanu przedwojennego [1]. Najważniejszą budowlą drugiej połowy XVII wieku jest według źródła klasztor kapucynów z kościołem Najświętszej Trójcy, którego budowę wsparła okoliczna szlachta i kolínscy mieszczanie [1]. Pod koniec XVII wieku i w ciągu XVIII wieku kościoły w mieście były przebudowywane, a ich wnętrza uzupełniono barokowym wyposażeniem i dekoracją, powstawały też nowe kapliczki i drobne budowle kościelne [1].
Strony odsyłające tutaj
- Kraj środkowoczeski
- Miloš Zeman
- Scio
- Wypowiedzi rektorów na temat projektu budżetu szkolnictwa wyższego (październik 2026)