Uniwersytet Masaryka jest uczelnią w Brnie, utworzoną ustawą z 28 stycznia 1919 roku i nazwaną na cześć T. G. Masaryka. Pierwotnie miał cztery wydziały, a dziś obejmuje także placówki naukowe, na przykład CEITEC.
.jpg)
Uniwersytet Masaryka jest czeską uczelnią z siedzibą w Brnie, noszącą imię Tomáša Garrigue Masaryka. Został utworzony w styczniu 1919 roku, wkrótce po powstaniu niepodległej Czechosłowacji.[1]
Założenie
Powstanie uniwersytetu poprzedziły dziesiątki lat starań czeskiego społeczeństwa o drugi ośrodek narodowej oświaty i kultury. Na początku stał Tomáš Garrigue Masaryk, który od lat osiemdziesiątych XIX wieku podkreślał, że jedyny wówczas czeski uniwersytet potrzebuje konkurencji w skali narodowej. Przeforsowanie drugiego czeskiego uniwersytetu stało się na długie lata jednym z priorytetów jego działalności politycznej. Przez dziesięciolecia postulat ten padał zarówno w izbie poselskiej w Wiedniu, jak i w morawskim sejmie krajowym w Brnie.[1]
Na Morawach po ruchu nastąpiła kampania zmierzająca do odnowienia dawnego morawskiego uniwersytetu, zniesionego w połowie XIX wieku. Siedzibą miało być krajowe centrum, Brno, ale właśnie kwestia lokalizacji zniweczyła wszystkie próby do roku 1918. Brno było dwujęzyczne, a tamtejsi Niemcy, politycznie dominujący w mieście, obawiali się osłabienia swoich pozycji. Spory przerodziły się w uliczne starcia podczas tak zwanego Volkstagu na początku października 1905 roku.[1]
Czeski uniwersytet w Brnie powstał ustawą z 28 stycznia 1919 roku z czterema wydziałami: prawniczym, lekarskim, przyrodniczym i filozoficznym. Od początku nosił imię Masaryka. Pierwszym rektorem był w latach 1919–1920 Karel Engliš.[1]
Okres międzywojenny
Grona profesorskie tworzyli przeważnie młodsi uczeni, ukształtowani na uniwersytecie praskim, a częściowo na brneńskiej czeskiej politechnice. Według archiwum uniwersytetu w wielu dziedzinach wkrótce osiągnięto wysoki poziom. Szczególnie sprawdził się wydział prawa, na którym powstała znana międzynarodowo brneńska szkoła prawa, oparta na normatywnej teorii prawa. Do jej rozwoju w pierwszym pokoleniu najwięcej przyczynił się František Weyr. Na wydziale działał także Karel Engliš, który opracowywał swoją teleologiczną teorię ekonomii narodowej.[1]
Nowszy rozwój
Według stron uniwersytetu w następnych dziesięcioleciach zmieniły się struktura i zaplecze uczelni:[2]
W 1952 roku na uniwersytecie powstał wydział farmaceutyczny, w 1960 roku przeniesiono go do Bratysławy, a 1 lipca 2020 roku został przywrócony na Uniwersytecie Masaryka. W 2004 roku rozpoczęła się budowa kampusu uniwersyteckiego w Bohunicach, gdzie mają powstać pawilony mieszczące dużą część wydziału lekarskiego i przyrodniczego, cały wydział studiów sportowych oraz instytut naukowy CEITEC. W tym samym roku kolegium jezuickie w Telču stało się własnością uniwersytetu i przekształciło się w Centrum Uniwersyteckie Telč; studenci uczyli się tam po raz pierwszy w 2002 roku.[2]
W 2006 roku uniwersytet otworzył na Wyspie Jamesa Rossa koło Półwyspu Antarktycznego stację naukową imienia Gregora Johanna Mendla, służącą do badania między innymi zmian klimatu. Od 2007 roku zarządza Muzeum Mendla, od 2013 roku jego częścią jest kino Scala, a w 2014 roku otwarto Środkowoeuropejski Instytut Technologiczny CEITEC. Od 2005 roku przy pomocy funduszy europejskich i budżetu państwa trwają rozległe remonty, na przykład kompleksu wydziału przyrodniczego przy ulicy Kotlářská, budynku wydziału studiów społecznych przy ulicy Joštova czy kompleksu wydziału filozoficznego przy ulicy Arne Nováka.[2]
W 2019 roku uniwersytet obchodził 100. rocznicę powstania i wprowadził nowy styl wizualny. W 2022 roku przypomniał 200. rocznicę urodzin Gregora Johanna Mendla, między innymi prezentacją na wystawie światowej w Dubaju (EXPO 2020) i międzynarodową konferencją Mendel Genetics Conference, w której wzięło udział prawie 400 specjalistów.[2]
Strony, które tu odsyłają
- Alena Schillerová
- Cmentarz Centralny w Brnie
- Gregor Johann Mendel
- Jiří Procházka (zawodnik)
- Wybór tablicy upamiętniającej dla zbiorowej mogiły na Cmentarzu Centralnym w Brnie
Chronologia
- — Naukowcy z Uniwersytetu Masaryka w Brnie ogłosili znalezienie dwóch gatunków pająków dotąd niezarejestrowanych w Czechach: skakunowatego Attulus inexpectus koło Rakvic i omatnikowatego Crustulina sticta koło Dubňan na południu Moraw. → Deník.cz iDNES.cz: Brno