Opawa to miasto statutarne w czeskiej części Śląska, dawny ośrodek Księstwa Opawskiego i stolica Śląska Austriackiego, w której mieszczą się Slezská univerzita v Opavě i Slezské zemské muzeum.
Opawa to miasto statutarne w czeskiej części Śląska, w Kraju morawsko-śląskim. Według miejskiego centrum informacji turystycznej jest przemysłowym i kulturalnym ośrodkiem regionu, a swoim znaczeniem wykracza poza granice dawnego powiatu.[1]
Początki i średniowiecze
Według znalezisk archeologicznych teren był zasiedlony już w starszej epoce kamienia, a w Kylešovicach stał słowiański gród.[2] Średniowieczna osada powstała w XII wieku przy brodzie przez rzekę Opawę, na szlaku między Morawami a Polską, który należał do Szlaku Bursztynowego.[2] Najstarsza wzmianka o Opawie pochodzi według stron miasta z roku 1195, według centrum informacji z roku 1201.[2][1] Dokument Przemysła Ottokara I z 1224 roku potwierdza prawa miejskie, które miasto uzyskało prawdopodobnie wcześniej, około 1215 roku.[2] Opawa należy więc do najstarszych uprzywilejowanych miast w ziemiach czeskich.[1]
Centrum miasta stał się plac Horní náměstí wraz z okolicą. Miasto chroniła początkowo drewniana palisada, później kamienne mury z trzema bramami: Jaktařską, Ratibořską i Hradecką. Od końca XIII wieku miało własną mennicę.[2] Jako rekompensatę za szkody po oblężeniu przez Mongołów w 1241 roku margrabia Przemysł nadał mu w 1247 roku zwolnienie z cła i prawo do organizowania corocznego targu.[1] W 1281 roku Opawa stała się siedzibą księstwa, a na początku XIV wieku ośrodkiem administracyjnym Księstwa Opawskiego, które powstało jako część Korony Czeskiej.[1]
Czasy nowożytne
W XVI wieku na miasto wpłynęła reformacja, a przed bitwą na Białej Górze należało ono do ośrodków protestanckich. W czasie wojny trzydziestoletniej zostało bez walki oddane królowi duńskiemu i kilkakrotnie zajmowali je Szwedzi. Pożar w 1689 roku zniszczył dużą część miasta.[2] Jezuici osiedlili się w Opawie w 1625 roku, a pięć lat później powstało ich gimnazjum, przy którym w 1814 roku założono muzeum, poprzednika dzisiejszego Slezské zemské muzeum.[2]
Po przegranej wojnie z Prusami w 1742 roku większość Śląska przypadła Prusom, a Opawa stała się stolicą Śląska Austriackiego.[2] W 1820 roku odbył się tu po klęsce Napoleona drugi kongres zwycięskich mocarstw, na którym zebrali się przedstawiciele Świętego Przymierza oraz przedstawiciele Anglii i Francji. Omawiali wspólne postępowanie wymierzone przeciw ruchowi rewolucyjnemu we Włoszech.[1] Opawa była siedzibą władz krajowych do roku 1928, kiedy powstała Ziemia Morawsko-Śląska.[1] Kolej doprowadzono w 1855 roku.[1]
XX wiek
Od 1938 do 1945 roku miasto było ośrodkiem jednej z sudeckich żup. W czasie walk pod koniec drugiej wojny światowej duża część miasta została uszkodzona lub zniszczona, a poległo ponad 3000 żołnierzy radzieckich. Po wojnie powstały nowe dzielnice mieszkaniowe i zakłady przemysłu maszynowego, spożywczego, papierniczego i farmaceutycznego.[1]
Instytucje i osobistości
Mieści się tu Slezská univerzita v Opavě, szkoły średnie i wiele instytucji kulturalnych i naukowych. Slezské zemské muzeum zostało założone 1 maja 1814 roku i jest najstarszym muzeum na terenie Republiki Czeskiej.[1] W Opawie urodził się i jest tu pochowany poeta Petr Bezruč, który nazwał miasto „Białą Opawą”. W tutejszym gimnazjum uczył się Johann Gregor Mendel. Wśród rodaków są architekt Joseph Maria Olbrich, pisarz A. C. Nor i Joy Adamson.[1] Wiele opawskich zabytków jest objętych państwową opieką konserwatorską, a miasto znane jest także z parków i skwerów na obrzeżu historycznego centrum.[1]
Strony odsyłające tutaj
- Afera metanolowa
- Gregor Johann Mendel
- Jan Kubiš
- Kraj morawsko-śląski
- Milan Baroš
- Natálie Tichánková
- Ostrawa
- Ujęcie zbiegłego więźnia na Tomkovo náměstí w Brnie (2026)
- Uniwersytet Ostrawski
- Wręczenie Nagrody Thalii Natálii Tichánkovej za rolę Evy Perón