Na wniosek partii opozycyjnych ODS, STAN, Czeskiej Partii Piratów, KDU-ČSL i TOP 09 przewodniczący Izby Poselskiej Tomio Okamura zwołał na 29 września 2026 nadzwyczajne posiedzenie Izby Poselskiej w sprawie wotum nieufności wobec rządu Andreja Babiša; Izba Poselska 1 października 2026 nie wyraziła rządowi nieufności.
Wniosek o wotum nieufności wobec rządu Andreja Babiša (ANO 2011) był drugą próbą odwołania gabinetu przez opozycję od chwili jego powstania. Wniosek o zwołanie nadzwyczajnego posiedzenia Izby Poselskiej złożyły 25 września 2026 partie opozycyjne ODS, STAN, Czeska Partia Piratów, KDU-ČSL i TOP 09, a podpisało go wszystkich 92 posłów opozycji [1][2]. Posiedzenie na podstawie tego wniosku zwołał przewodniczący Izby Poselskiej Tomio Okamura (SPD) na wtorek 29 września na godz. 14:00, przy czym zakładano kontynuowanie obrad w środę [1][3]. Posiedzenie wyznaczono na termin dziesięć dni przed wyborami komunalnymi i senackimi [1].
Powody wniosku
Opozycja uzasadniła próbę obalenia rządu trzema kręgami tematów: wysokością deficytu w projekcie budżetu państwa na przyszły rok, który według opozycji miał być drugim najwyższym w historii Republiki Czeskiej, nierozwiązanym konfliktem interesów premiera Andreja Babiša oraz postępowaniem rządu wobec instytucji konstytucyjnych, sądów, sektora pozarządowego i mediów [1][2][3]. Przewodniczący ODS Martin Kupka oświadczył, że rząd Babiša swoimi krokami zmienia charakter Republiki Czeskiej na gorsze, a wniosek nie jest pustym gestem, lecz krokiem w obronie odpowiedzialnego gospodarowania [1]. Przewodniczący Czeskiej Partii Piratów Zdeněk Hřib określił gabinet jako niekompetentny lub sterowany i oświadczył, że rząd gardzi demokratycznymi instytucjami i niezależnymi sądami [1]. Przewodniczący TOP 09 Matěj Ondřej Havel i STAN Vít Rakušan skrytykowali rząd za podejście do bezpieczeństwa narodowego i zagrożenia ze strony Rosji, a jego postępowanie nazwali hazardem z bezpieczeństwem narodowym [1]. Przewodniczący KDU-ČSL Jan Grolich oświadczył, że budżet stoi w bezpośredniej sprzeczności z wcześniejszymi obietnicami rządu; jednocześnie spodziewał się, że wniosek nie zostanie przyjęty, ale według niego każdy poseł koalicji otrzyma okazję, by publicznie opowiedzieć się za rządem [1].
Układ sił w Izbie Poselskiej
Aby Izba Poselska wyraziła rządowi nieufność, musi za tym zagłosować co najmniej 101 z 200 posłów [1][3]. Koalicja rządząca ANO 2011, SPD i Motoristé dysponowała 108 mandatami [1][3]. Gdyby za wnioskiem zagłosowało wszystkich 92 posłów opozycji, musieliby oni zdobyć jeszcze co najmniej dziewięć głosów z obozu rządzącego [3]. Przewodniczący Izby Poselskiej Tomio Okamura nazwał postępowanie opozycji gestem przedwyborczym [3]. Oczekiwano, że gabinet przetrwa głosowanie [2][3].
Wcześniejsza próba wotum nieufności
Było to drugie głosowanie nad wotum nieufności wobec rządu Andreja Babiša od jego powstania. Pierwsza próba odbyła się na początku lutego 2026 i została wywołana zaostrzeniem konfliktu między ruchem Motoristé a prezydentem Petrem Pavlem, który odmówił mianowania honorowego przewodniczącego ruchu Motoristé Filipa Turka na ministra środowiska [1][3]. Pierwszy dzień ówczesnych obrad trwał około dwunastu godzin, a debata była kontynuowana następnego dnia; członkowie rządu oskarżali opozycję o opóźnianie pracy gabinetu, natomiast posłowie opozycji krytykowali rząd zwłaszcza za postępowanie w konflikcie wokół Petra Macinki i prezydenta [3]. Rząd przetrwał to głosowanie [1][3].
Wynik głosowania
Izba Poselska głosowała nad wnioskiem 1 października 2026 po trzech dniach obrad; debata trwała około 27,5 godziny czystego czasu [4][5]. Za wyrażeniem nieufności głosowało 83 obecnych posłów opozycji, przeciw 94 posłów koalicji; usprawiedliwionych było dziewięciu posłów opozycji i 14 posłów koalicji [4][5]. Do upadku rządu potrzeba było co najmniej 101 głosów, gabinet ANO 2011, SPD i Motoristé nadal więc rządzi z zaufaniem Izby Poselskiej [4][5]. Spośród dotychczasowych 22 prób wyrażenia rządowi nieufności w historii samodzielnej Republiki Czeskiej powiodła się tylko jedna, w 2009 roku przeciwko rządowi Mirka Topolánka [5].
Powiązane hasła: Amnesty International, ANO, Motoristé sobě, Poslanecká sněmovna Parlamentu České republiky, Rada vlády pro lidská práva
Chronologia
- — Izba Poselska nie przyjęła wniosku opozycji o wotum nieufności wobec rządu Andreja Babiša; za głosowało 83 posłów. ČTK / České noviny iROZHLAS
- — Po kilkudniowej debacie Izba Poselska głosowała nad wnioskiem opozycji o wyrażenie wotum nieufności rządowi Andreja Babiša (ANO 2011, SPD i Motoristé). ČT24 ČTK / České noviny
- — Premier Andrej Babiš rozmawiał z włoską premier Giorgią Meloni o uprawnieniach do emisji oraz o finansowaniu rolników w ramach Unii Europejskiej. Novinky.cz FORUM 24
- — Organizacje broniące praw człowieka, w tym Amnesty International, wezwały premiera Andreja Babiša do cofnięcia powołania trzech nowych członków Rady Rządu ds. Praw Człowieka. ČTK / České noviny iDNES.cz
- — Opozycyjne ODS, STAN, Piraci, KDU-ČSL i TOP 09 złożyły wniosek o zwołanie posiedzenia Izby Poselskiej w sprawie wotum nieufności wobec rządu Andreja Babiša; podpisało go wszystkich 92 posłów opozycji; jako powody podały wysokość deficytu w projekcie budżetu, nierozwiązany konflikt interesów premiera i postępowanie rządu wobec instytucji. ČTK / České noviny ČT24
Strony, które tu odsyłają
Wynik głosowania z 1 października 2026
Izba Poselska głosowała nad opozycyjnym wnioskiem o wyrażenie rządowi nieufności 1 października 2026 po trzech dniach obrad. Debata trwała około 27,5 godziny czystego czasu [6].
Za wnioskiem głosowało 83 obecnych posłów partii opozycyjnych ODS, STAN, Czeskiej Partii Piratów, KDU-ČSL i TOP 09, przeciw 94 posłów koalicji. Do wyrażenia nieufności potrzeba było co najmniej 101 głosów, czyli bezwzględnej większości wszystkich 200 posłów. Z opozycji usprawiedliwionych było dziewięciu posłów, z koalicji rządzącej czternastu. Rząd ANO 2011, SPD i Motoristé pozostał więc na stanowisku [6].
Opozycja uzasadniła posiedzenie wysokością deficytu proponowanego budżetu państwa na przyszły rok, nierozwiązanym według niej konfliktem interesów premiera i postępowaniem rządu wobec instytucji. Koalicja wykorzystała obrady do przedstawienia dotychczasowej pracy gabinetu [6].
Była to druga opozycyjna próba wyrażenia nieufności temu rządowi; pierwsza odbyła się na początku lutego 2026. Spośród dotychczasowych 22 prób wyrażenia rządowi nieufności w samodzielnej Republice Czeskiej powiodła się tylko jedna, w 2009 roku przeciwko gabinetowi Mirka Topolánka [6].
Źródła
- ČTK / České noviny — 25 września 2026
- ČT24 — 25 września 2026
- FORUM 24 — 25 września 2026
- ČTK / České noviny — 1 października 2026
- Echo24 — 1 października 2026
- ČTK / České noviny — 1 października 2026
- ČT24
- ČTK / České noviny