Frýdek-Místek to miasto statutarne w Kraju morawsko-śląskim, powstałe z połączenia dwóch pierwotnie samodzielnych miast nad rzeką Ostrawicą. Frýdek i Místek połączono w 1943 roku, a oba rozwijały się od XIII wieku.
Frýdek-Místek to miasto statutarne w Kraju morawsko-śląskim. Powstało z dwóch miast, Frýdku i Místku, leżących na obu brzegach rzeki Ostrawicy w Pogórzu Beskidzkim.[1]
Średniowiecze
Najstarsze źródła pisane poświadczają osady na Pogórzu Beskidzkim około połowy XIII wieku. Wieś Friedeberg, późniejszy Místek, jest wspomniana w roku 1267 jako wieś targowa z czterdziestoma łanami. Poświadczona jest w testamencie, który sporządził biskup ołomuniecki Bruno ze Schauenburga.[1] Ugodę z roku 1256 zawarli Przemysł Otokar II i książę opolski Władysław. Ustaliła ona, że granica Moraw z księstwem opolskim będzie biegła wzdłuż Ostrawicy. Aż do 1 grudnia 1928 roku rzeka służyła jako granica krajowa, która oddzielała Morawy od Śląska.[1]
W wojnach wewnętrznych pod koniec XIV wieku Friedeberg został zniszczony i powstało miasteczko Newenstetil, czyli Nové Městko, zwane Místko. W roku 1402 Místek został wraz z całą dominium przyłączony do Śląska Cieszyńskiego.[1] Dokładne założenie Frýdku nie jest znane. Zapewne w latach 1327–1335 zastąpił starszą wieś Jamnice.[1]
Dominium we wczesnych czasach nowożytnych
W XVI wieku toczyły się spory o wspólne dominium Frýdku i Místku, ponieważ część z Místkiem mogła zostać oderwana od Moraw i przyłączona do Śląska Cieszyńskiego. Sprawę rozstrzygnięto w roku 1581. Biskup Stanislav Pavlovský nabył wówczas kupnem Místecko, a także Frýdecko, które dotąd należało do Jiřího z Lohova. Po trzech latach dominium frýdeckie sprzedał Bartolomiejowi Bruntálskému z Vrbna, natomiast Místecko przyłączył do dominium hukvaldzkiego, którego częścią pozostawało do roku 1850.[1]
Dominium liczyło w roku 1580 dwadzieścia dwie gminy i 681 gospodarstw. Oba miasta miały 267 gospodarstw, z tego Frýdek 163. Frýdek służył jako siedziba właściciela dominium, obowiązywało w nim prawo myta i prawo mili, a wśród rzemiosł przeważało sukiennictwo. Místek miał raczej charakter rolniczy. Obu miastom sprzyjał handel solą i bydłem, obróbka drewna i stawowa hodowla ryb. Nie ominęły ich pożary, epidemie dżumy ani trudy wojenne.[1]
Z antyfeudalnym oporem przeciw Pražmom związana jest postać Ondráša, syna wójta z Janovic, który w roku 1715 zginął z ręki swoich towarzyszy w gospodzie w Sviadnovie i stał się legendą regionu. Po Pražmach posiadali Frýdecko aż do powstania republiki Habsburgowie.[1]
Rok 1939 i połączenie miast
Armia niemiecka zaczęła okupować Ostrawszczyznę 14 marca 1939 roku. Do Místku dotarli żołnierze Wehrmachtu i żandarmerii polowej, aby przejąć zarząd miasta. Zatrzymali się przed bramą dawnej fabryki tekstylnej Czajanka, w której mieściły się koszary 3. batalionu 8. pułku piechoty, a wartownik zaalarmował żołnierzy. Zastępujący dowódcę kapitan Pavlík nakazał obronę. Według historii miasta był to zbrojny opór, który nie miał precedensu w ówczesnym Protektoracie Czech i Moraw.[1]
Frýdek i Místek były samodzielnymi miastami do 1 stycznia 1943 roku, kiedy urzędnicy nazistowskiej administracji połączyli je w jedną całość, która nosiła nazwę Frýdek. Gdy w roku 1945 nadeszło wyzwolenie, toczyły się dyskusje o nazwie miasta.[1]
Strony linkujące tutaj
- Kraj morawsko-śląski
- Nagroda za rewitalizację Teatru Cieszyńskiego w konkursie Stavba Moravskoslezského kraje
- Reprezentacja Czech w hokeju na lodzie