Zamek Šternberk to średniowieczny zamek z XIII wieku w Kraju ołomunieckim, przebudowany w XIX wieku w formie romantycznego historyzmu i zarządzany przez Národní památkový ústav.
Zamek Šternberk w mieście Šternberk w Kraju ołomunieckim był pierwotnie obronną średniowieczną siedzibą. Zachowała się z niego cylindryczna wieża i pozostałości umocnień głównego pałacu. Zamek otacza park leśny i podzamcze.[1] Zamek zarządzany jest przez Národní památkový ústav.[1][2]
Średniowiecze i renesans
Zamek założył w połowie XIII wieku prawdopodobnie Zdeslav z Chlumca i ze Šternberka, członek starego rodu szlacheckiego. Pierwszy zapis pisemny pochodzi z dokumentu z 1269 roku, który wytyczał granice dóbr šternberskich i klasztoru Hradisko.[1] W latach 70. XIV wieku zamek został przebudowany i rozbudowany. Biskup Albert II ze Šternberka używał go jako rezydencji i zajął się kaplicą, którą kazał ozdobić w stylu ówczesnego dworu Karola IV.[1]
W XVI wieku renesansową przebudowę przeprowadzili Berkowie z Dubé i Lipé. Po rozległym pożarze zamek rozbudowano o renesansowe skrzydło z salą Vizitkový sál i sklepieniami graniastymi. Berkowie ingerowali także w podzamcze, gdzie wznieśli system budynków gospodarczych i administracyjnych.[1] Według źródła dzieje zamku związane są z rodem Šternberków, wojnami husyckimi, potomkami Jerzego z Podiebradów, książętami z Minstrberka oraz wojną trzydziestoletnią, podczas której zarówno miasto, jak i zamek znacznie ucierpiały.[1]
Liechtensteinowie
W wojnie trzydziestoletniej zamek służył jako spichlerz i koszary, a potem był niemal niezamieszkaną ruiną. Ówcześni właściciele, książęta Wirtembergii, nie mieli ani środków, ani zainteresowania, a zamek kilkakrotnie spłonął. W 1695 roku sprzedali zamek oraz dobra Šternberk i Pňovice Janowi Adamowi Andrzejowi von Liechtensteinowi za 504 000 złotych reńskich.[2] Dobra miały kopalnie żelaza i rozwinięte przetwórstwo lnu, ale sam zamek nowego właściciela interesował niewiele.[2] Według źródła zamek pozostawał w rękach Liechtensteinów do 1945 roku.[1]
W następnych dziesięcioleciach prowadzono jedynie niezbędną konserwację, jądro zamku zamieniało się w ruinę, a renesansowe podzamcze służyło jako biura zarządu dóbr. Malarz Václav Mánes odwiedził zamek w 1852 roku i zauważył, że mieści się tam fabryka przetwórstwa lnu. Podzamcze według układu pomieszczeń służyło także jako areszt miejski i mieszkania pracowników zarządu.[2]
Przebudowa w XIX wieku
W 1886 roku podjęto decyzję o generalnej przebudowie według projektu wiedeńskiego architekta Karla Gandolpha Kaysera w duchu romantycznego historyzmu. Powstała reprezentacyjna rezydencja, którą książę Jan II stopniowo wyposażył w historyczne umeblowanie, obrazy, meble, rzeźby i gobeliny.[1] Jan II Dobry (1840 do 1929) przebudowywał wiele zamków i pałaców w stylu neogotyckim, aby wyrazić historię rodu.[2] Zamkowy park leśny w latach 1907 do 1909 stworzył wiedeński architekt Albert Esche i tym symbolicznie zakończyła się przebudowa.[1]
Według zarządu zamku wnętrze jest rozczłonkowane, a wystrój sięga od gotyku po secesję.[1]