Celní správa České republiky to organ administracji państwowej, który pobiera cła, podatki akcyzowe i energetyczne, wykonuje niektóre zadania z zakresu bezpieczeństwa i kontroluje przestrzeganie różnych obowiązków. Została ustanowiona ustawą nr 17/2012 Dz.U. o Służbie Celnej Republiki Czeskiej.[1]
Organizacja
Celní správa ČR ma dwa szczeble. Pierwszym jest Generální ředitelství cel z siedzibą w Pradze, drugim szczeblem jest sześć urzędów celnych: w Pradze, Pilźnie, Libercu, Brnie, Ostrawie oraz Urząd Celny dla Kraju środkowoczeskiego. Organem nadrzędnym Celní správa ČR jest Ministerstwo Finansów Republiki Czeskiej.[1]
Obsada personalna
W Celní správa ČR pracuje około 5,3 tysiąca osób. Z tego około 3,9 tysiąca to celnicy, a 1,4 tysiąca to pracownicy cywilni. Celnicy pełnią służbę na podstawie ustawy o stosunku służbowym funkcjonariuszy formacji uzbrojonych, konkretnie ustawy nr 361/2003 Dz.U. Stosunek pracy pracowników cywilnych podlega kodeksowi pracy.[1]
Cło i postępowanie celne
Celní správa ČR wymierza i pobiera cło od towarów przywożonych z krajów spoza Unii Europejskiej. W postępowaniu celnym rozstrzyga, czy towar zostanie dopuszczony na obszar celny UE i do jakiej procedury celnej. Podobnie rozstrzyga o wywozie towarów z UE lub ich tranzycie przez obszar UE i przy tym kontroluje przestrzeganie zakazów i ograniczeń. Cło pobiera się na podstawie złożonych zgłoszeń celnych.[1]
Z pobranego cła 80 % trafia do budżetu Unii Europejskiej jako tak zwane tradycyjne zasoby własne, a 20 % do budżetu Republiki Czeskiej. Łącznie rocznie pobiera się około 11 miliardów koron cła.[1]
Ponieważ Republika Czeska graniczy wyłącznie z państwami UE, a granicę celną ma praktycznie tylko na międzynarodowych lotniskach, większość towarów przywożonych z krajów spoza UE jest na zewnętrznej granicy Unii dopuszczana do procedury tranzytu. Towar jest następnie przewożony do Republiki Czeskiej, gdzie urzędy celne przeprowadzają postępowanie celne, rozstrzygają o dopuszczeniu go do odpowiedniej procedury oraz wymierzają i pobierają cło. Podobny tryb obowiązuje w odwrotnej kolejności przy wywozie towarów poza państwa UE. Republika Czeska jest częścią unii celnej w ramach UE, dlatego na jej terytorium bezpośrednio stosuje się przepisy Unii Europejskiej.[1]
Podatki akcyzowe i energetyczne
Celní správa ČR wymierza i pobiera akcyzę od olejów mineralnych, tytoniu surowego, wyrobów tytoniowych, alkoholu, piwa, wina i produktów pośrednich. Do podatków energetycznych, które administracja również pobiera, należą podatek od energii elektrycznej, podatek od gazu ziemnego i niektórych innych gazów oraz podatek od paliw stałych.[1]
Częścią administrowania podatkami akcyzowymi i energetycznymi jest także zezwalanie na prowadzenie składów podatkowych, wydawanie banderol tytoniowych, kontrola warunków prowadzenia składów podatkowych, kontrola urządzeń do produkcji alkoholu i napojów alkoholowych oraz nadzór nad przewozem towarów z innego państwa członkowskiego UE, które podlegają akcyzie, ale w czasie transportu są tymczasowo z niej zwolnione.[1]
Z podatków akcyzowych i energetycznych Celní správa ČR pobiera rocznie około 166 miliardów koron.[1]
Administrowanie dzielone
Celní správa ČR pobiera i egzekwuje ponadto niektóre kary i opłaty nałożone przez inne organy administracji, jeżeli nie zostały zapłacone dobrowolnie.[1]