Sloup Nejsvětější Trojice v Olomouci, 2005
Sloup Nejsvětější Trojice v Olomouci, 2005Foto: Michal Maňas, 2005 · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Kolumna Trójcy Przenajświętszej to barokowa kolumna na Górnym Rynku (Horní náměstí) w Ołomuńcu. Statutární město Olomouc określa ją jako dzieło wysokiego baroku, a od 2000 roku jest wpisana na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.[1][2]

Powstanie

Budowa rozpoczęła się w 1717 roku i trwała 37 lat, do 1754 roku.[1] Według Národní památkový ústav kolumna została poświęcona w 1754 roku.[2] Pierwotnym autorem projektu był ołomuniecki kamieniarz i architekt Václav Render, który wzniósł kolumnę do wysokości pierwszego piętra, ukończył kaplicę i część dekoracji rzeźbiarskiej. Przy ukończeniu pracowali kamieniarze: František Thoneck, Jan Václav Rokický, Augustin Scholz i Jan Ignác Rokický.[1] Dekorację rzeźbiarską rozpoczął Filip Sattler, a po jego śmierci kontynuował Ondřej Zahner, który wykonał 18 rzeźb świętych, figury latarników i grupę rzeźbiarską Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Szczytową grupę rzeźbiarską wykuł z miedzi i pozłocił Šimon Forstner.[1]

Václav Render był cesarskim uprzywilejowanym architektem i kamieniarzem, ochrzczonym 31 sierpnia 1669 roku, zmarłym 3 sierpnia 1733 roku w Ołomuńcu. W 1694 roku wrócił do rodzinnego miasta, gdzie został mieszczaninem i mistrzem kamieniarskim, a jego pracownia stała się jedną z największych na Morawach. Jest autorem maryjnych kolumn morowych w miejscowościach Litovel, Zábřeh, Mohelnice, Moravská Třebová, Uničov i Šumperk.[1]

Przeznaczenie

Kolumny morowe rozpowszechniły się po Soborze Trydenckim jako barokowy element zainspirowany kolumną z 1614 roku na rzymskim Piazza Santa Maria Maggiore. Według stron miasta kolumna ołomuniecka nie odnosi się już do końca zarazy, lecz jest honorową kolumną triumfalną.[1] Národní památkový ústav opisuje ją jako uwielbienie Kościoła i wiary oraz wyraz wdzięczności za koniec dwóch fal zarazy na Morawach na początku XVIII wieku.[2]

Wygląd i dekoracja

Kolumna mierzy 32 metry i 25 centymetrów, a okrągła podstawa ma średnicę 17 metrów.[2] Na trzech kondygnacjach zdobi ją 18 rzeźb świętych, 12 figur latarników, 12 reliefów apostołów i trzy reliefy głównych cnót chrześcijańskich, alegorie Wiary, Miłości i Nadziei. W środkowej części stoi pozłacana miedziana grupa rzeźbiarska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, a na szczycie grupa Trójcy Przenajświętszej z archaniołem Michałem.[1] Na dole ukryta jest mała kaplica ze sklepieniem kopułowym.[1] Národní památkový ústav uznaje za wyjątkowe połączenie zastosowanych materiałów oraz umieszczenie małej centralnej kaplicy z reliefami w korpusie kolumny.[2]

Status

Według instytucji Národní památkový ústav kolumna jest od 2000 roku częścią Listy światowego dziedzictwa jako niezwykły przykład zabytku barokowego charakterystycznego dla Europy Środkowej.[2]

Źródła

  1. Statutární město Olomouc
  2. Národní památkový ústav