Klasztor w Kladrubach to klasztor benedyktyński w zachodnich Czechach, założony według większości źródeł w 1115 roku przez księcia Władysława I.
Klasztor w Kladrubach to klasztor benedyktyński w Kladrubach w zachodnich Czechach. Według wykładni Národní památkový ústav założył go w 1115 roku książę Władysław I.[1]
Założenie i położenie
Zachodnie pogranicze księstwa czeskiego było na początku XII wieku kolonizacją niemal nietknięte. Za rządów Władysława I. najdalej na zachód wysunięte części kraju zaczęły przyciągać osadników z wnętrza kraju i z zagranicy i znalazły się pod bezpośrednim wpływem Przemyślidów. Władysław I. założył według większości źródeł w 1115 roku klasztor benedyktyński, który uczestniczył w zakładaniu wsi i budowie dróg.[1] Kladruby wybrano także ze względów strategicznych, ponieważ leżały w pobliżu Szlaku Norymberskiego, prowadzącego z okolic Norymbergi przez Pragę aż nad Bałtyk.[1] Późnoromańska trójnawowa bazylika została ukończona w 1233 roku i konsekrowana w obecności króla Wacława I.[1]
Koniec XIV wieku
Sytuacja polityczna pod koniec XIV wieku odbiła się także na dziejach klasztoru. Król Wacław IV chciał klasztor zlikwidować, a jego majątek wykorzystać do utworzenia nowego biskupstwa dla zachodnich Czech, osłabiając tym samym wpływy arcybiskupa Jana z Jenštejna. Arcybiskup uznał jednak wybór nowego opata spośród kladrubskich benedyktynów i zapobiegł zniszczeniu klasztoru.[1] Nie mógł już uratować wikariusza generalnego Jana z Pomuku, którego śmierć pogłębiła rozłam między królem a arcybiskupem. Jan z Pomuku został w 1729 roku kanonizowany jako Jan Nepomucen i ogłoszony patronem Czech, drugim patronem Bawarii i współpatronem Monachium.[1]
Barokowa przebudowa
Największy rozkwit artystyczny klasztor osiągnął za opata Maura Fintzguta, wybranego w 1701 roku. Kazał on przebudować kościół klasztorny. Zwrócił się do dwóch architektów, Krzysztofa Dientzenhofera i Jana Błażeja Santiniego-Aichla, i wybrał projekt Santiniego. Kościół został w latach 1711–1726 przebudowany w formie barokowego gotyku, który podkreślił jego wiek i znaczenie architektoniczne.[1] Santini wykorzystał pierwotne konstrukcje romańskiej trójnawowości w murach obwodowych i w transepcie oraz częściowo zachował romańskie filary arkad międzynawowych w części prezbiterialnej.[1]