Czeski człowiek teatru, aktor, autor tekstów i piosenkarz (ur. 1931), współzałożyciel praskiego Teatru Semafor.

Jiří Suchý, 2016
Jiří Suchý, 2016Fot.: Jindřich Nosek (NoJin), 2016 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Jiří Suchý (ur. 1 października 1931 w Pilźnie) to czeski człowiek teatru, aktor, autor tekstów, piosenkarz, pisarz i artysta plastyk. W 1959 r. współzałożył praski Teatr Semafor, w którym w 2026 r. nadal występuje.[1][2] Rodzinne miasto Pilzno nadało mu w 2001 r. honorowe obywatelstwo.[1]

Początki

Dzieciństwo spędził w Klatovach, a od 1936 r. mieszkał w Pradze.[2] Od końca lat czterdziestych pracował jako grafik w atelier reklamowych. W czasie służby wojskowej w latach 1952–1954 był pisarzem i kreślarzem map.[2] Z Viktorem Sodomą występował jako kontrabasista i autor tekstów grupy Akord club, od 1957 r. w praskiej Redutě.[2] 10 grudnia 1957 r. Rudolf Cortés nagrał na płytę jego pierwszy nagrany tekst Růžový pahorek.[2] Suchý należał do założycieli Divadla Na zábradlí, gdzie grano jego sztukę Kdyby tisíc klarinetů.[2]

Semafor

Teatr Semafor założył w 1959 r. z Jiřím Šlitrem i muzykiem jazzowym Ferdinandem Havlíkiem.[2] Nazwa jest skrótem słów „sedm malých forem” (siedem małych form).[3] Pierwsza premiera, sztuka Člověk z půdy, odbyła się 30 października 1959 r. w sali Ženské domovy przy ulicy Ve Smečkách.[3][4] Po utracie tej sali teatr przez ponad rok grał w trzynastu różnych miejscach, później uzyskał stałą scenę w pasażu Alfa.[4] Duet Suchý i Šlitr wystawił w 1962 r. pasmo kabaretowe Jonáš a tingl tangl.[3][4] W 1964 r. Suchý wydał w Supraphonie pierwszą własną płytę długogrającą i książkę tekstów piosenek Klokočí.[2] W 1965 r. odbyła się premiera filmu Kdyby tisíc klarinetů.[3]

Jiří Šlitr zmarł 26 grudnia 1969 r.[3] W czasach normalizacji Suchý nie mógł kierować Semaforem, a działalność teatru została na krótko wstrzymana.[4] Nie odwołał podpisu pod manifestem Dwa tysiące słów, dlatego według Semaforu od 1971 r. nie mógł występować w telewizji ani w radiu.[3] W 1970 r. do zespołu dołączyła Jitka Molavcová, później jego stała partnerka sceniczna.[3][4] W 1972 r. odbyła się premiera Kytice, najczęściej powtarzanego przedstawienia Semaforu.[4]

Po 1989 roku

W latach dziewięćdziesiątych Semafor stracił pomieszczenia w pasażu Alfa i grał na różnych praskich scenach.[4] Teatr miał następnie siedzibę w suterenie Hudební divadlo Karlín, które w 2002 r. zalała powódź.[4] Tymczasowo grał w Nostický palác, a od 1 października 2005 r. ma scenę w Dejvicach.[2][4] Suchý założył własne wydawnictwo Klokočí, a jego dzieła zebrane ukazały się w 20 tomach.[2] W 2007 r. Teatr Narodowy w Pradze wystawił sztukę Suchégo i Šlitra Dobře placená procházka w reżyserii Miloša Formana.[2]

Jubileusz 2026

Z okazji 95. urodzin ukazują się album Haleluja! Hana Hegerová zpívá texty Jiřího Suchého oraz książki Suchý a Šlitr/Semafor 1959—1969 i Kabaret v duši, która łączy jego teksty z twórczością graficzną.[1] Na scenie Semaforu ma według Plzeňský deník wystąpić 6 października 2026 r. w programie Extravagantní díkuvzdání Jiřímu Šlitrovi.[1]

Źródła

  1. Plzeňský deník — 1 października 2026
  2. Divadlo Semafor
  3. Divadlo Semafor
  4. ČT24 — 30 października 2019