Teatr w Pilźnie rozrósł się od pierwszego budynku z 1832 roku do zespołu kilku scen, do których od sezonu 2014/2015 należy Nové divadlo.
Divadlo J. K. Tyla to teatr w Pilźnie o stałym repertuarze, grający jednocześnie w kilku budynkach. Jego dzieje sięgają od wędrownych trup z przełomu XVIII i XIX wieku po nowoczesną scenę otwartą w 2014 roku. [1]
Początki teatru w Pilźnie
Niemieckie przedstawienia teatralne są w Pilźnie udokumentowane już pod koniec XVIII wieku. Teatr czeski gra się tu od 1818 roku, początkowo głównie w wykonaniu trup wędrownych i amatorów. Przedstawienia odbywały się w sali rycerskiej tak zwanego domu niemieckiego na rynku, w dużej sali ratusza i w kilku gospodach, wśród nich U zlatého orla, U arcivévody Ferdinanda i U bílé růže. Gdy te pomieszczenia przestały wystarczać, burmistrz Kopecký chciał przystosować na teatr dom miejski Stift między ratuszem a kościołem św. Bartłomieja. Adaptacja okazała się niewystarczająca i dom rozebrano w 1829 roku. [1]
Pierwszy budynek teatralny
Osobny budynek teatralny Pilzno ma od 1832 roku, gdy w mieście mieszkało około 9 040 osób. Wzniesiono go według projektów Lorenza Sachettiego na rogu dzisiejszej ulicy Riegrova i Sady Pětatřicátníků. Pierwsze przedstawienie zagrano tu 12 listopada 1832 roku, pierwsze czeskie dopiero 18 stycznia 1835 roku. Budynek został nieodpłatnie przekazany do prowadzenia mieszczaństwu uprawnionemu do warzenia piwa, a od 1857 roku jest znów własnością gminy. W 1863 roku przeszedł przebudowę, a w 1867 roku gmina kupiła sąsiedni dom, który zaczął służyć potrzebom teatru. [1]
Kolejne sceny
Dla mniejszości niemieckiej w 1869 roku powstał teatr niemiecki przy ulicy Goethova, zwany Małym teatrem (Malé divadlo). Grano w nim do 1965 roku, kiedy opereta i dramat przeniosły się do Komorní divadlo, urządzonego w adaptowanej sali kinowej. Od 1869 roku teatr repertuarowy gra się więc w Pilźnie równolegle w dwóch budynkach. [1]
W 1890 roku Pilzno liczyło 50 221 mieszkańców, a stary budynek nie wystarczał już potrzebom miasta. Budowę nowego teatru włączono do planów w latach 1894–1895, pozwolenie wydano w styczniu 1899 roku, a Velké divadlo uroczyście otwarto we wrześniu 1902 roku. Stary budynek zamknęło 26 marca 1902 roku przedstawienie Sprzedanej narzeczonej. [1]
Komorní divadlo i Nové divadlo
Komorní divadlo powstało w 1965 roku przez przebudowę dawnego kina Univerzita, zbudowanego pod koniec lat trzydziestych XX wieku. Trudności z działalnością miała częściowo rozwiązać tymczasowa przybudówka otwarta w kwietniu 1980 roku, w której oprócz sal prób, sali baletowej i chóralnej powstała nowa scena studyjna Klub. Już pod koniec lat dziewięćdziesiątych miasto musiało zająć się koniecznym remontem niewystarczającego Komorní divadlo i jego przybudówki. Jako bardziej celowa zaczęła się wkrótce przeważać budowa nowego gmachu, której realizację zatwierdziła rada miasta Pilzna w marcu 2012 roku. Działalność w Nové divadlo rozpoczęła się na początku sezonu 2014/2015. [1]