Kompozytor Antonín Dvořák urodził się 8 września 1841 roku w Nelahozevsi; życiorys Muzeum Antonína Dvořáka opisuje jego dzieciństwo, wykształcenie muzyczne i pierwsze lata praskie.
Antonín Dvořák przyszedł na świat 8 września 1841 roku w Nelahozevsi i był najstarszym z dziewięciorga dzieci. Muzeum Narodowe, którego częścią jest Muzeum Antonína Dvořáka, podaje na swoich stronach krótki życiorys tego kompozytora, na którym opiera się poniższy przegląd jego dzieciństwa i początków.[1]
Dzieciństwo w Nelahozevsi
Rodzina Dvořáka była w okolicy bardzo rozgałęziona i należeli do niej drobni rolnicy i rzemieślnicy. Jego ojciec prowadził we wsi rzeźnictwo i gospodę, ale borykał się z trudnościami egzystencjalnymi. Kochał muzykę, grywał jako amator, a w gospodzie miał licencję na cytrę i harmonikę. Synowi musiał czasem po szkole pomagać w rzemiośle, nie zmuszał go jednak do niego. Utrwalone twierdzenie, że Dvořák wyuczył się na rzeźnika, obaliło według muzeum odkrycie fałszerstwa świadectwa czeladniczego cechu rzeźników.[1]
Po pójściu do szkoły kierował nim muzycznie miejscowy nauczyciel Josef Spitz. Chłopiec wkrótce śpiewał i grał na skrzypcach na chórze w Nelahozevsi i czasem pomagał przy nabożeństwach w sąsiednich wsiach. Muzeum przytacza też anegdotę o tym, jak mały skrzypek zadziwiał gości ojcowskiej gospody podczas występu domowej kapeli.[1]
Zlonice, Česká Kamenice i Praga
Gdy w 1853 roku ukończył szkołę powszechną w Nelahozevsi, dwunastoletniego Dvořáka wysłano do krewnych w Zlonicach, aby u muzyka Antonína Liehmanna doskonalił się w muzyce. Liehmann nauczył go podstaw basu generalnego, harmonii i improwizacji. Dvořák uczył się oprócz organów i fortepianu gry na skrzypcach i altówce, a także grał w kapeli Liehmanna. Potem nastąpił krótki pobyt w České Kamenicy, gdzie poprawiał swój niemiecki, i wyjazd do Pragi do szkoły organistowskiej.[1]
W szkole organistowskiej studiował w latach 1857–1859. Nauka odbywała się wyłącznie po niemiecku, a Dvořák uczył się praktycznej gry na organach, czyli improwizacji i studiowania utworów organowych. Na występie dyplomowym w lipcu 1859 roku wykonał utwory J. S. Bacha i dwie własne prace; ze współuczniem Sigmundem Glanzem zagrał ponadto czteroręczne opracowanie jednej z fug Bacha.[1]
Muzyk w Pradze
Podanie o posadę organisty u św. Henryka w Pradze nie powiodło się, więc nadal działał jako altowiolista w kapeli Karla Komzáka, do której najpewniej wstąpił we wrześniu po ukończeniu studiów. Grywał też w praskiej orkiestrze Towarzystwa Cecyliańskiego. Kapela Komzáka występowała na zabawach tanecznych, w restauracjach i na promenadach. Gdy w 1862 roku otwarto czeski Prozatímní divadlo, jej członkowie stali się orkiestrą teatralną, a Dvořák pozostał w niej prawie dziewięć lat, do 1871 roku.[1]
Właśnie wtedy zaczął komponować; niektóre z pierwszych dzieł sam później zniszczył. Najstarsze dzieło z numerem opusowym, Kwintet smyczkowy a-moll z 1861 roku, napisał w wieku prawie dwudziestu lat.[1]