Na snímku: Bratislava (ilustrační snímek)
Na zdjęciu: Bratysława (zdjęcie ilustracyjne)Foto: Rob Hurson from Kentstown, Ireland, 2017 · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Dwudniowy szczyt prezydentów Czech, Węgier, Polski i Słowacji, czyli wyszehradzkiej czwórki, rozpoczął się wieczorem 4 listopada 2026 roku w Bratysławie programem kulturalnym, w którym wzięły udział głowy państw. Zaproszenie otrzymała również przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.[1]

Szczyt organizuje Słowacja, która przewodniczy grupie od lipca 2026 roku i której priorytetem jest między innymi rozszerzanie Unii Europejskiej. Czeski prezydent Petr Pavel, słowacki prezydent Peter Pellegrini, węgierski prezydent András Baka i polski prezydent Karol Nawrocki mają, według Echo24, rozmawiać o polityce zagranicznej. Do głównych tematów mają należeć wsparcie dla Ukrainy, jej powojenna odbudowa i ewentualne członkostwo w Unii Europejskiej, a także rozszerzenie unii i dostępność energii.[1][2]

„Gdybyśmy zrobili coś na wzór planu Marshalla dla Ukrainy, dalibyśmy tym jasny sygnał także stronie rosyjskiej”

Pavel powiedział również[3]

Grupa Wyszehradzka

Państwa założyły grupę w 1991 roku w Wyszehradzie na Węgrzech, aby ułatwić sobie drogę do struktur euroatlantyckich. Przewodnictwo zmienia się między czterema państwami co roku i wiąże się z prezydenckimi szczytami. W zeszłym roku takie spotkanie gościły Węgry, w lipcu 2027 roku przewodnictwo przejmą Czechy.[1][2]

Premier Andrej Babiš rozmawiał tego samego dnia w Warszawie z polskim premierem Donaldem Tuskiem.[1][2]

Zakończenie szczytu w Trenczynie i wypowiedź Petra Pavla (5 listopada 2026)

Dwudniowy szczyt prezydentów Grupy Wyszehradzkiej zakończył się 5 listopada 2026 roku w słowackim Trenczynie. Prezydenci Czech, Polski, Węgier i Słowacji we wspólnej deklaracji wyrazili poparcie dla Ukrainy oraz znaczenie dalszej pomocy politycznej, finansowej, humanitarnej, gospodarczej i wojskowej.[3][4]

Wypowiedź Petra Pavla

Czeski prezydent Petr Pavel po szczycie powiedział, że wśród prezydentów panowała niemal pełna zgoda w sprawie rozmów o pokoju na Ukrainie. Wezwał do bardziej jednolitego podejścia europejskiego, ponieważ rozmowy o zakończeniu wojny toczą się jego zdaniem w różnych formatach bez wystarczającej koordynacji. Niewystarczająca koordynacja osłabia według niego wiarygodność Europy. Pavel powiedział również: „Gdybyśmy zrobili coś na wzór planu Marshalla dla Ukrainy, dalibyśmy tym jasny sygnał także stronie rosyjskiej”. Słowacki prezydent Peter Pellegrini stwierdził, że wojna zaczyna wyczerpywać Europę, a unia powinna być częścią rozmów o jej zakończeniu.[3][4]

Pavel zaproponował ponadto, że kraje V4 mogłyby współpracować przy wykorzystaniu czeskich samolotów L-39 Skyfox, na przykład w szkoleniu i logistyce, jeśli potwierdzi się ich skuteczność w obronie przed dronami. Jego zdaniem zainteresowanie samolotami wykazują kolejne kraje, a niektóre rozmowy są w zaawansowanej fazie. Premier Andrej Babiš tego samego dnia poinformował, że Czechy sprzedały Serbii sześć takich maszyn.[3]

Spotkanie przewodniczących parlamentów V4 w Bratysławie

12 listopada 2026 roku w Bratysławie spotkali się przewodniczący parlamentów krajów Grupy Wyszehradzkiej. Według przewodniczącego słowackiej Rady Narodowej Richarda Rašiego opowiedzieli się za odroczeniem wprowadzenia systemu handlu uprawnieniami do emisji ETS2 i poparli dalsze rozszerzanie Unii Europejskiej. Rozmawiali o konkurencyjności, bezpieczeństwie energetycznym, przyszłości przemysłu motoryzacyjnego i rozszerzaniu UE. Republikę Czeską reprezentowali przewodniczący Izby Poselskiej Tomio Okamura i przewodniczący Senatu Miloš Vystrčil.[5][6]

Uprawnienia do emisji ETS2

Propozycja krajów V4 zakłada odroczenie ETS2 na rok 2030. System ma zgodnie z obecnym harmonogramem zacząć funkcjonować w 2028 roku i dotyczyć emisji z paliw w transporcie drogowym oraz ogrzewaniu budynków. Okamura powiedział, że stanowisko czeskiej koalicji rządowej idzie dalej i domaga się całkowitego zniesienia ETS2, a Praga forsuje również zniesienie planowanego zakazu sprzedaży nowych samochodów ze silnikami spalinowymi od 2035 roku.[5][6]

Bezpieczeństwo i rozszerzanie UE

Vystrčil stwierdził, że w deklaracji końcowej brakuje mu wzmianki o bezpieczeństwie Europy w kontekście rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie, i że podobny pogląd podzielali również przedstawiciele polskiego parlamentu. Przewodniczący polskiego Sejmu Włodzimierz Czarzasty porównał rosyjską inwazję na Ukrainę między innymi do okupacji Czechosłowacji w 1968 roku. Przewodnicząca polskiego Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska uznała za ważne, aby V4 na poziomie europejskim nie była jedynie graczem blokującym decyzje.[5][6]

Co do rozszerzania UE, Raši powiedział, że kraje V4 chcą dla Bałkanów Zachodnich „światła w tunelu”. Okamura uważa, że żaden kraj kandydujący nie powinien mieć gwarantowanego członkostwa bez spełnienia warunków. Vystrčil określił rozszerzenie jako inwestycję w bezpieczeństwo i konkurencyjność UE.[5][6]

Chronologia

  • — Przewodniczący parlamentów państw Grupy Wyszehradzkiej opowiedzieli się na spotkaniu w Bratysławie za odroczeniem systemu handlu emisjami ETS2 i poparli rozszerzenie Unii Europejskiej; Czechy reprezentowali przewodniczący Izby Poselskiej Tomio Okamura i przewodniczący Senatu Miloš Vystrčil. ČTK / České noviny Blesk.cz
  • — Petr Pavel po szczycie Grupy Wyszehradzkiej w Trenczynie wezwał do bardziej jednolitego europejskiego podejścia w rozmowach pokojowych w sprawie Ukrainy i zaproponował możliwą współpracę krajów V4 przy wykorzystaniu samolotów Skyfox. ČTK / České noviny ČT24
  • — Prezydenci krajów Grupy Wyszehradzkiej rozpoczęli w Bratysławie dwudniowy szczyt, w którym uczestniczy również przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. iDNES.cz Echo24

Źródła

  1. iDNES.cz
  2. Echo24
  3. ČTK / České noviny — 5 listopada 2026
  4. ČT24 — 5 listopada 2026
  5. ČTK / České noviny — 12 listopada 2026
  6. Blesk.cz — 12 listopada 2026