Strakonice to miasto u zbiegu Otavy i Volyňki, którego dzieje średniowieczne były związane z zamkiem i zakonem joannitów.

Panorama miasta Strakonice, widok zapewne z wieży kościoła św. Prokopa przez Otavę w kierunku kościoła św. Małgorzaty, 1899
Panorama miasta Strakonice, widok zapewne z wieży kościoła św. Prokopa przez Otavę w kierunku kościoła św. Małgorzaty, 1899Zdjęcie: Adámoz, 1899 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Strakonice to miasto w Kraju południowoczeskim u zbiegu rzek Otavy i Volyňki. Osadnictwo kotliny strakonickiej sięga okresu prehistorycznego i według stron miasta wiąże się ze złotonośną Otavą. [1]

Średniowieczne osady i zamek

Na przełomie XII i XIII wieku w okolicy zamku panów z rodu Bavorů zaczęło się kształtować kilka osad. Větší i Menší město stały w miejscach dzisiejszych Velké náměstí i Malé náměstí, pod zamkiem leżały Žabokrty, na prawym brzegu Volyňki Bezděkov, który od XV wieku był dzielnicą żydowską, a ponadto Ohrada, osada Lom z kościołem parafialnym św. Wacława oraz wieś Ptákovice. Rzeki ludzie pokonywali brodami lub promem. W XIV wieku powstały dwa kamienne mosty, jeden między Větším a Menším městem, a drugi od zamku do Menšího města. [1]

Joannici

Wkrótce po powstaniu kamiennego zamku Bavor I ofiarował część swojej siedziby zakonowi św. Jana Jerozolimskiego, zwanemu także joannickim lub maltańskim. Na zamku i w dominium obok siebie działała więc władza świecka i kościelna. Do ziem czeskich sprowadził joannitów król Władysław I w latach sześćdziesiątych XII wieku. W Strakonicach wybudowali szkołę i szpital. W 1402 roku dominium kupił zakon joannitów i trzymał je do 1926 roku. W latach 1420–1694 na zamku strakonickim rezydował przełożony zakonu maltańskiego dla ziem czeskich, zwany generalnym przeorem, a później wielkim przeorem. [1]

Prawa miejskie i okres husycki

Dnia 8 grudnia 1367 roku Bavor IV nadał mieszkańcom ważny przywilej miejski. Wyłączył ich spod jurysdykcji sądowej Horažďovic, zezwolił im warzyć piwo i rozszerzył prawo emfiteuzy, czyli dziedzicznego posiadania i użytkowania majątku, a w zamian ustalił regularne daniny pieniężne i w naturze. [1]

W 1420 roku joannici wraz z pilzneńskim landfrydem starli się pod Sudoměřem z Žižką. Zwyciężył w niej Žižka, a joannicki przeor Jindřich z Hradce odniósł rany, którym tego samego roku uległ. Latem 1420 roku husycki hetman spalił miasto i bezskutecznie próbował zdobyć także zamek. Dnia 8 lutego 1449 roku na zamku zebrali się przedstawiciele południowoczeskiej szlachty katolickiej z Oldřichem z Rožmberka na czele i założyli Strakonickou jednotu przeciwko stronnictwu Jerzego z Podiebradów. Wielki przeor Jošt z Rožmberka był członkiem Jednoty zelenohorskiej, która stała w opozycji wobec króla. Jerzy z Podiebradów obie grupy dość szybko stłumił. [1]

Rozwój gospodarczy

Poziom gospodarczy miasta podniósł Jan ze Švamberka, który w latach 1467–1511 umożliwił zakładanie stawów i cechów. Dnia 24 lipca 1482 roku zezwolił na pierwszy cech w mieście, sukienników, postrzygaczy i krajaczy, który położył podwaliny pod produkcję tekstylną. [1]

Źródła

  1. Město Strakonice