Jablonec nad Nisou to miasto w Kraju libereckim, które od XVIII wieku zasłynęło produkcją szkła i biżuterii.
Jablonec nad Nisou to miasto w Kraju libereckim nad rzeką Nysą Łużycką, które zasłynęło produkcją szkła i biżuterii. Według oficjalnej strony miasta pierwsza wzmianka pisemna o osadzie o nazwie Jablonec pochodzi z 1356 roku, ale przez całe średniowiecze miejsce nie osiągnęło znaczenia osad w bardziej urodzajnych regionach królestwa.[1]
Od upadku osady do rozwoju
W sierpniu 1469 roku osadę spaliły wojska łużyckich przeciwników króla Jerzego z Podiebradów i przestała istnieć. W latach trzydziestych i czterdziestych XVI wieku podczas reorganizacji gospodarki dóbr Malá Skála pod zarządem Vartenberków pozostałych czeskich mieszkańców zastąpili niemieccy osadnicy, zwłaszcza specjaliści od szklarstwa z okolic Nového Boru i Rudaw, którzy wykorzystali region bogaty w drewno, piasek i wodę.[1]
W czasie wojny trzydziestoletniej miasto spalono po raz drugi, a było to 2 maja 1643 roku, i wielu ewangelików udało się na wygnanie. Większą część regionu Jablonecka zdobyli hrabiowie Des Fours. Wraz z rozwojem szklarstwa w drugiej połowie XVII wieku Jablonec zaczął szybko rozkwitać, co przejawiło się budową nowego kamiennego kościoła świętej Anny w latach osiemdziesiątych.[1]
Szkło i biżuteria
W połowie XVIII wieku asortyment miejscowych wytwórców, wzbogacony obok tradycyjnego szkła izerskiego o pierwszą biżuterię, stał się przedmiotem zainteresowania okolicznych regionów. Pojawili się pierwsi eksporterzy, na przykład Jan František Schwann, którzy rozpowszechniali miejscowe towary w Europie i dalej.[1] W XIX wieku miasto miało kontakty handlowe z całym światem, mimo że pod względem komunikacyjnym było odcięte od okolicy. Pomogła mu droga z Liberca przez Jablonec do Trutnova, zbudowana pod koniec lat czterdziestych. Kolej z Pardubic do Liberca z 1859 roku nie uwzględniała jego interesów, mimo to określenie towar jablonecki przyjęło się na świecie.[1]
Awans i wzrost
Decyzja cesarska z 21 kwietnia 1808 roku podniosła wieś do rangi miasteczka z prawem do dwóch jarmarków rocznych i jednego tygodniowego. Cesarz Franciszek Józef I podniósł Jablonec 28 marca 1866 roku do rangi miasta. W 1868 roku stał się siedzibą starosty okręgowego, a nowy okręg polityczny tworzyły okręgi sądowe Tanvald i Jablonec.[1]
Wojna francusko-pruska w latach 1870–1871 wyeliminowała największych konkurentów w szklarstwie i produkcji biżuterii, a jablonecy przedsiębiorcy opanowali rynki zagraniczne. Rozwojowi gospodarczemu i demograficznemu towarzyszył rozwój budowlany. Do pierwszej wojny światowej wyrosła większość reprezentacyjnych budynków, a miasto uzyskało połączenie kolejowe do Tanvaldu i Liberca oraz tramwaj łączący południe i północ regionu.[1]