Emil Zátopek był czeskim biegaczem długodystansowym, trzykrotnym mistrzem olimpijskim z Helsinek 1952 i posiadaczem 18 rekordów świata.[1]
Emil Zátopek był czeskim biegaczem długodystansowym, urodzonym w Kopřivnicach. Na igrzyskach olimpijskich zdobył łącznie cztery złote i jeden srebrny medal, a w czasie kariery poprawił 18 rekordów świata.[1]
Kariera sportowa
Do lekkoatletyki trafił podczas studiów w Zlinie, dokąd wychowawca zapisał go na tradycyjny bieg. Zátopek zajął w nim drugie miejsce, a następnie wstąpił do zlińskiego klubu lekkoatletycznego.[1]
W 1944 roku po raz pierwszy pobił rekord Czechosłowacji. Dwa lata później na mistrzostwach Europy w Oslo, w debiucie na dużej imprezie międzynarodowej, zajął piąte miejsce na 5000 metrów.[1]
Na igrzyskach olimpijskich w Londynie w 1948 roku wygrał bieg na 10 kilometrów, a na krótszym dystansie zdobył srebro, przegrywając na finiszu ze zwycięskim Belgiem Reiffem o niespełna metr.[1]
Na mistrzostwach Europy w Brukseli w 1950 roku wygrał oba swoje biegi. W 1952 roku na igrzyskach olimpijskich w Helsinkach obronił zwycięstwo na 10 kilometrów, wygrał także 5000 metrów, a ostatecznie zwyciężył też w maratonie, choć wcześniej nigdy go nie biegł. Wszystkie trzy zwycięstwa odniósł w ciągu ośmiu dni i w każdej konkurencji poprawił przy tym rekord olimpijski.[1]
Na mistrzostwach Europy w Bernie w 1954 roku zdobył złoto na dziesiątce i brąz na piątce. Na swoich ostatnich igrzyskach olimpijskich w Melbourne w 1956 roku ukończył maraton na szóstym miejscu, mimo że przed igrzyskami przeszedł operację przepukliny. Karierę zawodniczą zakończył w 1958 roku.[1]
Styl i metody treningu
Zátopek dostosowywał treningi do własnych wyobrażeń, wymyślał nowe metody i biegał duże obciążenia treningowe. Skupiał się przede wszystkim na dystansie pięciu kilometrów, po drugiej wojnie światowej dodał dziesiątkę, na której przez siedem lat należał do najlepszych na świecie. W czasie zawodów był znany z umęczonego wyrazu twarzy, a według źródła biegacza charakteryzowały także przerzedzone włosy. Przydomek Lokomotywa otrzymał za swój styl biegu.[1]
Losy polityczne
Jako żołnierz zawodowy został po zakończeniu kariery obsadzony przez reżim komunistyczny w kilku funkcjach politycznych. W 1968 roku należał do najbardziej znanych zwolenników idei Praskiej Wiosny. W okresie normalizacji został za te poglądy odwołany ze wszystkich stanowisk, zwolniony z armii i musiał utrzymywać się jako pomocniczy robotnik. Później odwołał swoje poglądy antyreżimowe i aż do emerytury pracował w ośrodku dokumentacji Czechosłowackiego Związku Wychowania Fizycznego.[1]
Wyróżnienia i dziedzictwo
W 1975 roku Międzynarodowy Komitet Fair Play przy UNESCO przyznał mu Nagrodę Pierre'a de Coubertina, jako pierwszemu czechosłowackiemu sportowcowi. Po 1989 roku został zrehabilitowany. Z okazji stulecia czeskiej lekkoatletyki ogłoszono go lekkoatletą stulecia w kraju, a potem także olimpijczykiem stulecia. Zmarł w listopadzie 2000 roku w wieku 78 lat. W 2012 roku znalazł się wśród pierwszych dwunastu osobistości wprowadzonych do Galerii Sławy Międzynarodowej Federacji Lekkoatletycznej.[1]
Małżeństwo
Wraz z żoną Daną Zátopkovą, mistrzynią olimpijską i rekordzistką świata w rzucie oszczepem, tworzył według źródła jedną z najsłynniejszych par sportowych.[1]
Wyniki olimpijskie
Londyn 1948: 1. miejsce na 10 000 m, 2. miejsce na 5000 m. Helsinki 1952: 1. miejsce na 10 000 m, 1. miejsce na 5000 m, 1. miejsce w maratonie. Melbourne 1956: 6. miejsce w maratonie.[1]