Děčín to miasto w Kraju usteckim w dolinie Łaby, gdzie rzeka wpływa do Labského kaňonu; pierwsza pisemna wzmianka o prowincji Děčín pochodzi z roku 993.
Děčín to miasto w Kraju usteckim. Leży w dolinie Łaby w miejscu, gdzie dopływy Ploučnice z prawej strony i Jílovský potok z lewej oddzielają krajobraz Średniogórza Czeskiego od skalistych urwisk Labských pískovců. Właśnie tu rzeka wpływa do tak zwanego Labského kaňonu. Łaba jest osią głównego osadnictwa, które rozrasta się w doliny jej dopływów.[1]
Najstarsze osadnictwo
Według miasta Děčínská kotlina jest zasiedlona w zasadzie nieprzerwanie od epoki lateńskiej. Znaleziska archeologiczne pochodzą z prawego brzegu, z obszaru Kvádrberku i okolic ulic Kamenické i Riegrovy, a także z lewego brzegu między Rozbělesami a Podmoklami. Osadnictwo słowiańskie potwierdzają znaleziska ze skały zamkowej, ze Starego Miasta i z Rozběles od VII wieku. Pierwsza pisemna wzmianka o prowincji Děčín, która zakłada istnienie siedziby administracyjnej, pochodzi z roku 993. Osada powstała przy starym brodzie na Łabie, przez który prowadził szlak handlowy.[1]
Zamek i miasto królewskie
Przemyślidzkie grodzisko na skale zamkowej powstało jako ośrodek administracyjny do strzeżenia szlaku wodnego na Łabie. W pierwszej połowie XIII wieku zastąpił je zamek kamienny. Pod nim, po południowej stronie skały zamkowej, na niskim tarasie rzecznym, Przemysł Ottokar II założył miasto królewskie Děčín. W herbie ma srebrnego królewskiego lwa z parmą. Dobra zarządzane z zamku przeszły stopniowo na ród Markvartice, który kolonizował tę część północnych Czech.[1]
Ośrodkiem administracyjnym swoich dóbr uczynił Děčín ród Wartenberków. W pierwszej połowie XIV wieku miasto królewskie po południowej stronie skały zamkowej kilkakrotnie nawiedziły niszczące powodzie i mieszkańcy przenieśli się na północną stronę skały. Wartenberkowie założyli tam na wyższym tarasie Łaby miasto poddańcze, które rozciągało się na obszarze dzisiejszych okolic Masarykova náměstí. Przeszły na nie nazwa i herb miasta oraz przywileje dotyczące handlu na Łabie, transportu rzecznego i rybołówstwa.[1]
Od średniowiecza do wojny trzydziestoletniej
W pierwszej połowie XV wieku miasto kilkakrotnie nawiedziły pożary w związku z wyprawami husytów i wojnami Wartenberków ze Związkiem Sześciu Miast Łużyckich.[1] W XVI i XVII wieku dobra kilkakrotnie zmieniały właściciela. Po Wartenberkach zdobyli je Trčkowie z Lípy, potem saski ród Salhausenów i w końcu rycerze z Bünau.[1]
Za ich rządów miasto gwałtownie się rozwijało dzięki handlowi na Łabie, produkcji rzemieślniczej i prawu organizowania jarmarków rocznych. Powstały cechy rzemieślnicze, a miasto prowadziło cegielnię, wapiennik i kamieniołomy. Do kasy miejskiej przyczyniały się też stocznie, przystanie i promy, które miasto posiadało. Mieszczanie z Děčína uczestniczyli w handlu z Saksonią i w handlu dalekosiężnym przez Hamburg do innych krajów europejskich. Miejsca spustoszone przez pożary wewnątrz murów znów się zapełniły, a miasto rozrastało się w przedmieścia.[1]
Rozwój zatrzymało powstanie stanowe i wojna trzydziestoletnia, którym towarzyszyła rekatolicyzacja. Bünauowie musieli w roku 1628 sprzedać dobra cesarskiemu pułkownikowi Kryštofowi Šimonowi z Thunu. W posiadaniu rodu Thun-Hohenstein pozostały do roku 1918. Wojna trzydziestoletnia, pożary i epidemie dżumy zmieniły według miasta kwitnące miasto w małe, nieznaczące miasteczko.[1]
Dalsze informacje o dziejach
Na stronach miasta dostępny jest zwięzły wykład dziejów od początków po współczesność, przewodnik historyczny i podania z Děčína. O lokalnej historii można się według miasta dowiedzieć także na przez cały rok dostępnym zamku w Děčínie i w muzeum regionalnym.[1]
Chronologia
- — W Děčínie 26 września 2026 wykoleił się wagon pociągu towarowego i ruch na korytarzu kolejowym w kierunku granicy został wstrzymany. → iROZHLAS iDNES.cz
Strony, które tu linkują
- Kraj ustecki
- Liberecký tunel
- Wykolejenie wagonu pociągu towarowego w Děčínie (26 września 2026)
- Zamknięcie Liberecký tunel z powodu konserwacji (październik 2026)