Adolf Loos był architektem i teoretykiem architektury, urodzonym w Brnie jako syn kamieniarza i rzeźbiarza, który według Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu zalicza się do najwybitniejszych architektów i teoretyków architektury XX wieku.

Adolf Loos na zdjęciu z 1920 roku
Adolf Loos na zdjęciu z 1920 rokuZdjęcie: Franz Löwy, 1920 · domena publiczna · Wikimedia Commons

Adolf Loos urodził się w Brnie jako syn kamieniarza i rzeźbiarza [1]. Według Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu uważany jest za jednego z najwybitniejszych architektów i teoretyków architektury XX wieku, który zdobył uznanie dzięki szeregowi artykułów, analiz i satyrycznych polemik, a swoim dziełem wpłynął na historię sztuki, kultury i myśli [1]. Uniwersytet Palackiego w Ołomuńcu przypisuje mu z tego powodu ważne miejsce w literaturze morawskiej [1].

Młodość w Brnie

Brno końca XIX wieku miało według tego samego źródła ludność w przeważającej mierze niemieckojęzyczną i znajdowało się w sferze wpływów Wiednia, przy czym dzięki swojej historyzującej architekturze i gustowi makartowskiemu stało się typowym miastem monarchii habsburskiej [1]. Pisarz Robert Musil opisał Brno w powieści Człowiek bez właściwości jako typową gminę tzw. Kakanii [1]. Loos poznał w Brnie życie wielojęzycznej kultury, a jego wczesne lata ukształtował techniczny i otwarty na postęp duch morawskiej metropolii oraz mieszczaństwo epoki gründerskiej, którego potrzeba reprezentacji przejawiała się w historyzujących budowlach [1].

Studia

Po ukończeniu gimnazjum, gdzie zdobył podstawy języków klasycznych i nowożytnych (niemieckiego, czeskiego, francuskiego i angielskiego) oraz mieszczańsko-klasyczne wykształcenie, Loos studiował w latach 1887 i 1888 na sekcji budowlano-technicznej państwowej szkoły przemysłowej w Liberecu [1]. W latach 1890–1893 kontynuował naukę na politechnice w Dreźnie, studiów jednak nie ukończył dyplomem [1].

Podróż do Stanów Zjednoczonych

Po ostrym sporze z matką Loos wyjechał w latach 1893–1896 na wystawę światową do Chicago [1]. Odwiedził wuja w Stanach Zjednoczonych i czasowo mieszkał w St. Louis, Filadelfii i Nowym Jorku, gdzie utrzymywał się z różnych zawodów [1]. Do Europy wrócił przez Londyn i Paryż z powrotem do Wiednia [1]. Wrażenia i doświadczenia z Nowego Świata wpłynęły według Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu na jego myślenie i twórczość podobnie jak klasyczny humanizm [1]. Z Ameryki przywiózł impulsy dla nowoczesnej architektury funkcjonalnej, zwłaszcza pod wpływem stalowej konstrukcji szkieletowej stosowanej w Chicago, i zainteresował go celowy, pozbawiony ozdób i odpowiadający materiałowi wzornictwo przedmiotów użytkowych, a także oszczędność produkcji [1]. Uniwersytet Palackiego w Ołomuńcu wiąże ten zwrot ku kulturze amerykańskiej z fragmentem powieści Franza Kafki Ameryka (po raz pierwszy 1912, wydany 1927) oraz z operą Ernsta Kreneka Jonny spielt auf z 1927 roku [1].

Działalność architektoniczna i publikacje

Od 1896 roku Loos działał jako architekt, najpierw w firmie budowniczego Carla Mayredera [1]. Obok praktyki architektonicznej opublikował szereg artykułów, przede wszystkim w dzienniku Neue Freie Presse, które później ukazały się w formie książkowej pod tytułami Ins Leere gesprochen (1921) i Trotzdem (1931) [1].

Strony linkujące tutaj

Źródła

  1. Univerzita Palackého v Olomouci