Štramberk to miasto w regionie Nový Jičín z wieżą zamkową Trúba, którego przywilej lokacyjny z roku 1359 się zachował.

Štramberk, 2006
Štramberk, 2006Zdjęcie: David Paloch ( Caroig ), 2006 · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Štramberk to miasto w regionie Nový Jičín w kraju morawsko-śląskim. Według strony internetowej miasta jego teren był zasiedlony już w czasach prehistorycznych, a nad miastem stoi ruina zamku z wieżą Trúba, która jest dominantą miasta.[1]

Prehistoria i średniowiecze

Osadnictwo potwierdzają znaleziska w jaskiniach Šipka i Čertova díra, która jest dziś zasypana. Pozostałości osady i szkieletowe szczątki neandertalczyka datuje się mniej więcej na 40 000 lat przed naszą erą. Młodsze znaleziska archeologiczne pochodzą z neolitu i z późnej epoki brązu, kiedy na Kotouču powstało grodzisko.[1]

Osadnictwo średniowieczne jest potwierdzone dla pierwszej połowy XIII wieku, u której schyłku wzniesiono zamek, starszy od miasteczka pod nim. Pierwsza wzmianka o wsi zamkowej pochodzi z roku 1211. Założenie i własność zamku pozostają niejasne.[1]

Dnia 4 grudnia 1359 roku morawski margrabia Jan Henryk Luksemburski, brat Karola IV, wydał miastu przywilej lokacyjny. Štramberk jest jedynym miastem regionu Nový Jičín, którego dokument założycielski się zachował.[1] Miasto powstało pod zamkiem w celu zapewnienia porządku na północnym wschodzie Moraw. Otrzymało prawo mili, według którego w promieniu jednej mili (osiem kilometrów) nie wolno było prowadzić rzemiosł wykonywanych w mieście, a także prawo warzenia piwa, prawo sprzedaży mięsa i wypieku chleba oraz cotygodniowy targ we wtorki. Na czele miasta stał wójt z dziedzicznym urzędem wójtowskim oraz rajcowie, a miasto zostało zwolnione z opłat i danin na rzecz margrabiego.[1]

Czasy nowożytne

Od XV wieku większość mieszkańców, wraz z zwierzchnością, wyznawała najczęściej wiarę braci czeskich. W 1624 roku miasto przejęli jezuici. Wojna trzydziestoletnia dotknęła miasto i okolice i kilkakrotnie je spustoszyła. Ołomunieccy jezuici chcieli stworzyć w Štramberku ośrodek kontrreformacji, dlatego powstały tu dwa kościoły, droga krzyżowa na Kotouč i Boży Grób w jaskini Čertova díra, a także odnowiono tradycję pielgrzymek. Reformy Józefa II zniosły obie pielgrzymki, co dotkliwie uderzyło w miasto, a wielu niekatolików wyjechało do Saksonii, gdzie w Górnych Łużycach założyło osadę braci czeskich.[1]

Mieszkańcy żyli przez długi czas z handlu i rzemiosła, uzupełniająco z rolnictwa. Pierwsze cechy powstawały na początku XVII wieku, a w latach sześćdziesiątych XIX wieku pojawiły się w mieście pierwsze czeskie stowarzyszenia.[1]

XIX i XX wiek

W 1880 roku profesor K. J. Maška z Nového Jičína znalazł na Kotouču fragment żuchwy dziecka neandertalskiego, tak zwaną żuchwę ze Šipki, która według strony internetowej miasta jest odkryciem wyjątkowej wagi.[1] W 1895 roku powstał w Štramberku oddział Klubu Czeskich Turystów. Pod kierunkiem doktora medycyny Adolfa Hrstki uratował on pozostałości zamku, które zostały ciężko uszkodzone w czasie wojny trzydziestoletniej i w XVIII wieku popadły w ruinę. Stowarzyszenie kupiło ruinę i w latach 1903–1904 kazało zadaszyć walcową wieżę i przystosować ją na wieżę widokową.[1]

Większy rozwój gospodarczy nastąpił pod koniec XIX wieku wraz z założeniem kamieniołomu wapienia na Kotouču. W 1881 roku zbudowano kolej lokalną do Studénki, a w 1896 roku kolejną do Veřovic.[1] Po konferencji w Monachium Štramberk trafił do zajętych Sudetów i 10 października 1938 roku został zajęty przez wojsko niemieckie.[1]

Źródła

  1. Město Štramberk