Pernštejn to zamek państwowy w Kraju południowomorawskim, siedziba panów z Pernštejna, założony między 1270 a 1285 rokiem i zachowany w formie późnogotyckiej i wczesnorenesansowej.
Pernštejn to średniowieczny zamek, który był siedzibą panów z Pernštejna. Według strony Národní památkový ústav, który zarządza zamkiem, jest to wyjątkowo dobrze zachowany zamek. Jego późnogotycka i wczesnorenesansowa forma nie została naruszona przez późniejsze przebudowy i stanowi jedyne w swoim rodzaju świadectwo przekształcenia średniowiecznej twierdzy w bardziej luksusową renesansową rezydencję.[1] Zamek leży w Kraju południowomorawskim.
Założenie i rozwój w średniowieczu
Zamek założyli między 1270 a 1285 rokiem panowie z Medlova, zwani później panami z Pernštejna. Najstarsza część stała na szczycie podłużnej skalnej grani i była otoczona murem płaszczowym. Za nim znajdowała się cylindryczna wieża z krawędzią, którą dziś nazywamy Barborką. Trzykondygnacyjny pałac leżał w południowym cyplu, a wejście było od południa.[1] W pierwszej połowie XIV wieku w północno-wschodnim narożniku jądra powstał wieżowaty drugi pałac, a wokół jądra mur zewnętrzny, który wyznaczył wewnętrzne (trzecie) przedzamcze.[1]
W pierwszej ćwierci XV wieku Wilhelm I z Pernštejna zaczął budować płaszcz, czyli budowle przylegające z zewnątrz do muru obronnego i do jądra. W północno-zachodnim cyplu, którędy prowadziła jedyna droga do zamku wewnętrznego, mur zewnętrzny wzmocniła graniasta wieża czterech pór roku, w której znajdowały się głodomór i zbrojownia. Północno-wschodni cypel zabezpieczała wieża zegarowa. Zamek wewnętrzny i środkowe przedzamcze otoczyła murowana fosa, a wejścia strzegły trzecia brama i barbakan.[1]
Późny gotyk
W czasie wojen husyckich i za rządów Jerzego z Podebradów Pernštejn wspierał husytów. Przed rokiem 1460 zamek dotknął wielki pożar. Budowle późnogotyckie w szerokim zakresie prowadził Jan I z Pernštejna. Przed rokiem 1470 przybyły czwarta brama przy wieży czterech pór roku i wieża na południowym końcu ostrogi. Mniej więcej w połowie XV wieku zabudowano północną i częściowo także zachodnią stronę jądra, często z wykuszami. Na wschód od jądra, nad przejazdem Černá brána, budowano nowy pałac. Pod koniec XV wieku wieżę czterech pór roku podwyższono i otrzymała wykusze, które stały się charakterystycznym elementem późnogotyckiego etapu. W drugiej połowie XV wieku na pierwszym przedzamczu wyrosły wysunięte fortyfikacje.[1]
Intensywna działalność budowlana trwała do połowy XVI wieku. Od drugiej dekady XVI wieku do roku 1522 na piętrze starego pałacu urządzano Salę Rycerską, dostępną przez Salę Przyjęć, a na parterze halę wejściową ze sklepieniem kryształowym. W połowie XVI wieku budowano czwarte piętro zamku wewnętrznego, które nie zostało ukończone. Tym samym rozwój zamku w zasadzie się zakończył, a jego wygląd jest w przeważającej mierze późnogotycki.[1]
Sprzedaż zamku
Za ostatnich panów z Pernštejna brakowało środków na dalsze budowy i w roku 1596 Jan z Pernštejna zamek sprzedał.[1] Wiele pomieszczeń pozostało gotyckich, późnogotyckich lub renesansowych.[1]
Zwiedzanie
Według strony zamku w układzie pałacu zamkowego można prześledzić przemiany rezydencji, od prostego zamku, późnogotyckiej twierdzy i renesansowego pałacu po barokową, rokokową i klasycystyczną rezydencję oraz romantyczne przeróbki XIX wieku.[1]
Strony, które tu linkują
- Krajobraz hodowli i tresury ceremonialnych koni zaprzęgowych w miejscowości Kladruby nad Labem
- Pardubice
- Prostějov