Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł 22 października 2026 roku, że Czechy naruszają prawo UE, ponieważ dopuszczają przesłuchanie podejrzanego bez obecności obrońcy, jeżeli adwokat nie stawi się w ciągu 48 godzin od zatrzymania. Trybunał w pełni uwzględnił tym samym skargę Komisji Europejskiej. Takie samo uchybienie stwierdził w przypadku Węgier.[1][2]
Treść wyroku
Komisja zarzuciła obu państwom niewypełnienie zobowiązań wynikających z dyrektywy z 2013 roku o prawie dostępu do adwokata w postępowaniu karnym. Według Trybunału dyrektywa stanowi, że podejrzani i oskarżeni mają mieć dostęp do adwokata dostatecznie wcześnie i w sposób umożliwiający im skuteczne wykonywanie prawa do obrony. Częścią tego prawa jest według Trybunału obecność adwokata i jego aktywny udział w przesłuchaniu, co co do zasady oznacza obecność fizyczną.[1][4]
Czeski porządek prawny dopuszcza przesłuchanie zatrzymanego bez obrońcy, jeżeli ten nie stawił się w ciągu 48 godzin od zatrzymania lub jest nieosiągalny. Na Węgrzech termin wynosi dwie godziny od chwili zawiadomienia obrońcy o zatrzymaniu.[1][3]
Skutki
Trybunał nie nałożył w wyroku na Czechy żadnej kary pieniężnej. Jeżeli wyrok nie zostanie wykonany, Komisja może ponownie skierować sprawę do Trybunału i zaproponować sankcje finansowe.[1]
Dotychczasowy przebieg sprawy
Komisja zwracała uwagę na niezgodność czeskiej regulacji z dyrektywą od 2021 roku. W lipcu 2024 roku ogłosiła, że kieruje sprawę do Trybunału Sprawiedliwości UE. Czeskie Ministerstwo Sprawiedliwości nie zgodziło się wówczas z jej zarzutami.[1][3]
Chronologia
- — Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł 22 października 2026 r., że Czechy naruszają prawo unijne, dopuszczając przesłuchanie podejrzanego bez obrońcy, jeśli adwokat nie stawi się w ciągu 48 godzin od zatrzymania; uwzględnił skargę Komisji Europejskiej i stwierdził takie samo uchybienie po stronie Węgier. ČTK / České noviny ČT24
Źródła
- ČTK / České noviny — 22 października 2026
- ČT24 — 22 października 2026
- Seznam Zprávy — 22 października 2026
- Novinky.cz — 22 października 2026