Wenus z Dolních Věstonic to figurka kobiety z epoki lodowcowej, światowej sławy artefakt archeologiczny. Odkrył ją w 1925 roku profesor Karel Absolon na terenie katastralnym gminy Dolní Věstonice.[2] Jest narodowym zabytkiem kultury i należy do Moravské zemské muzeum w Brnie, które według źródła wypożyczyło ją do Londynu.[1]
Znaczenie przedmiotu
Dyrektor Moravské zemské muzeum Martin Reissner nazywa ją najstarszą wypalaną rzeźbą glinianą na świecie. Właśnie dlatego muzeum wystawia ją tylko przy szczególnych okazjach, a poza tym przechowuje w sejfie; zwiedzający poznają więc jej kopie.[1]
Wystawa w Londynie w 2013 roku
Na wystawie Sztuka epoki lodowcowej, która rozpoczęła się w lutym 2013 roku w Muzeum Brytyjskim w Londynie, Wenus z Dolních Věstonic znalazła się wśród ponad dwudziestu przedmiotów wypożyczonych z Moravské zemské muzeum. Wypożyczenie trwało do 26 maja, kiedy wystawa się zakończyła. Według Reissnera środki bezpieczeństwa odpowiadały standardowi brytyjskiej sali wystawowej, a muzeum udostępniło eksponat dobrowolnie i bez wynagrodzenia. Obok niej muzeum brytyjskie wystawiło na przykład rzeźbę mężczyzny, uważaną za najstarszą zachowaną lalkę.[1]
Spór o drugą figurkę
Film dokumentalny Česká televize pod tytułem Tajemství věstonických Venuší z 2014 roku przypomina spór archeologiczny z przełomu lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Obok odnalezionej figurki w okresie międzywojennym niemal tę samą popularność zyskała druga figurka kobiety, która miała pochodzić z Horních Věstonic. Absolon uważał ją za fałszerstwo, podczas gdy inni bronili jej autentyczności. Spór wykroczył poza granice Czechosłowacji i zakończył się kilkoma postępowaniami sądowymi. Figurka ostatecznie zniknęła, prawdopodobnie została sprzedana do Niemiec.[2]
Jej los badał później docent Karel Valoch, którego do sprawy skierował szwagier, uczestnik ówczesnego sporu. W 2014 roku wspólnie z nim zaczął nad sprawą pracować dokumentalista Karel Špalek, a obaj wykorzystali ówczesne akta sądowe, wspomnienia i korespondencję.[2]